Profetieën over de eindtijd

 

10.4.1. Profetieën over de eindtijd

De Bijbel bevat veel informatie over ingrijpende gebeurtenissen, die zullen plaatsvinden voor de tijd ...

"... waarover God van oudsher bij monde van zijn heilige profeten heeft gesproken en waarin alles zal worden hersteld." (Handelingen 3:21, NBV2004)

Al die toekomstige gebeurtenissen bij elkaar (tot en met de schepping van de Nieuwe Aarde) noemen we de eindtijd. Alle aspecten van de eindtijd zullen op een of andere manier met elkaar verweven zijn. Aan het einde van veel romans komen alle gebeurtenissen van het boek in een spannende climax bij elkaar. In die climax vinden meestal ook verrassende wendingen plaats.

Achteraf zullen we het weten

De geschiedenis leert dat het heel moeilijk is om van tevoren in te schatten HOE bepaalde profetieën zullen worden vervuld. Toen Jezus op aarde geboren werd, waren er duidelijke profetieën over zijn komst en bediening beschikbaar. Toch werden de toenmalige Schriftkenners verrast door een optreden van Jezus dat ze totaal niet in de profetieën herkenden. Achteraf was duidelijk te zien hoeveel profetieën betrekking bleken te hebben op het leven van Jezus op aarde. Vooral in het evangelie van Matteüs zien we veel verwijzingen met woorden als "want zo staat het geschreven door de profeet."

Zo verwacht ik dat we in de eindtijd verschillende onverwachte gebeurtenissen zullen meemaken, waarvan we achteraf pas door zullen hebben dat ze in de Bijbel beschreven zijn. Daarom denk ik dat we moeten oppassen met al te stellig te spreken over de dingen die zullen gebeuren, vooral wanneer profetieën elkaar lijken tegen te spreken.

Het verstaan van profetieën

De Bijbel bevat allerlei soorten profetieën. Laten we er een paar noemen:

  • Er zijn letterlijke profetieën, zoals de profetie over Betlehem als geboorteplaats van de Messias (Micha 5:1).
  • Er zijn symbolische profetieën, die eerder over een concept gaan dan over een bepaalde toekomstige gebeurtenis, zoals we die veel tegenkomen in het Bijbelboek Openbaring.
  • Er zijn profetieën die betrekking kunnen hebben op meerdere perioden of gebeurtenissen, zoals verschillende profetieën over strafgerichten en de terugkeer van het joodse volk naar hun eigen land.
  • Er zijn profetieën die pas profetieën worden genoemd als ze in vervulling gaan, zoals Psalm 22 veel details bevat die doen denken aan het lijden en sterven van Jezus.

Veel profetieën over de eindtijd hebben betrekking op raakvlakken tussen de geestelijke wereld en de materiële wereld. We hebben helaas een beperkt vermogen om de geestelijke wereld te doorgronden, waar plaatsen en tijden voor onze aardse begrippen vaak door elkaar lopen. Wij tijdgebonden aardbewoners denken in tijdschema's. In een aards scenario van gebeurtenissen is het belangrijk vast te stellen wanneer en waar alles gebeurt. In de hemel, waar tijd en plaats geen rol spelen, worden geestelijke concepten gehanteerd, die op aarde in verschillende tijdvakken kunnen worden uitgewerkt.

We vinden dit ook terug in de woorden van Jezus. In Matteüs 10 lezen we over de stageopdracht voor de twaalf discipelen om twee aan twee het evangelie te verkondigen. Zijn aanwijzingen gaan geleidelijk over in beschouwingen over de manier waarop Jezus' volgelingen in de eindtijd worden behandeld en vervolgd (Matteüs 10:16-23). Als Jezus het later over de eindtijd heeft (Matteüs 24) lopen er twee geschiedenissen door elkaar: de verwoesting van Jeruzalem in het jaar 70 na Christus, en de gebeurtenissen voorafgaande aan zijn wederkomst. Ook in de gelijkenis over het eindoordeel (Matteüs 25:31-46) lopen er twee toekomstige gebeurtenissen door elkaar: de berechting van de volken direct volgend op Jezus' wederkomst naar de aarde en het Laatste Oordeel. In elk van deze drie voorbeelden werkt Jezus een concept uit, dat op verschillende tijdvakken betrekking heeft of kan hebben.

In de oudtestamentische profetieën zien we hetzelfde verschijnsel. Een veel voorkomend thema is het herstel van Israël, waarbij we vaak twee of meer van de volgende perioden of gebeurtenissen tegenkomen:

  1. de wederkomst van Israël uit de Babylonische ballingschap
  2. het ontstaan van de huidige staat Israël (vanaf 1948 tot heden)
  3. het herstel van Israël na de wederkomst van Jezus
  4. de toekomstige samenleving op de Nieuwe Aarde

Veel hiervan is bijvoorbeeld te lezen in Jeremia 32:36-41. Samenvattend kunnen we stellen dat het heel moeilijk zo niet onmogelijk om alle Bijbelgedeelten over de eindtijd om te smelten in een volledig betrouwbaar eindtijdscenario.

Heeft God wel een eindtijdscenario klaarliggen?

Ik betwijfel of God een gedetailleerd eindtijdscenario heeft klaarliggen en dat dit vanuit de hemel nauwgezet wordt uitgeregisseerd. Ik denk eerder dat God een aantal grote lijnen heeft uitgezet tot een ruw plan en dat de details later worden uitgewerkt, tijdens de uitvoering. In de Bijbel lezen we ook diverse keren dat God het menselijk handelen en de gebeden van gelovigen bij de uitvoering van zijn plannen betrekt. Soms verandert God plannen in antwoord op gebed. Bij de vervulling van profetieën gaat God allesbehalve mechanisch te werk: met grote wijsheid, flexibiliteit en creativiteit worden details op vaak verrassende manieren ingevuld.

"Ik zag een andere machtige engel uit de hemel neerdalen ... Hij hield een kleine boekrol geopend in zijn hand ... daarna lieten de zeven donderslagen hun stem horen. Ik wilde opschrijven wat ze gezegd hadden, maar een stem uit de hemel zei tegen mij: 'Wat de zeven donderslagen gezegd hebben, moet je geheimhouden. Schrijf het niet op.' ... Op het moment dat de zevende engel zijn bazuin zal laten klinken, zal Gods geheim werkelijkheid worden, zoals hij zijn dienaren, de profeten, heeft beloofd.'" (Openbaring 10:1-7, NBV2004)

Dit gedeelte uit een visioen van de apostel Johannes gaat volgens de meeste Bijbeluitleggers over Gods verborgen plannen om in de eindtijd strafgerichten en uitreddingen uit te voeren. Zulke Bijbelgedeelten tonen aan dat we niet alles kunnen weten over de eindtijd; ik geloof dat niemand in staat is om alle puzzelstukjes over de toekomstige dingen zo in elkaar te leggen dat er een waterdicht toekomstscenario uitkomt. God is en blijft Heer van de geschiedenis. Hij was Heer over het scheppingsproces voor de aarde, Hij zal ook Heer blijken te zijn over het HERscheppingsproces voor de aarde en alles wat daar mee te maken heeft.

Omgaan met profetieën over de eindtijd

Zo moeten we bij het lezen van Bijbelse profetieën niet te veel met een vergrootglas naar de details kijken, maar de grote lijnen proberen vast te houden. Bij het bestuderen van de Bijbelse gegevens over de eindtijd is het goed om het volgende te bedenken:

  • Laten we proberen de grote lijnen te ontdekken en daar voorzichtig een aantal details uit de profetieën aan ophangen.
  • Veel profetieën doen ons denken aan videoclips, waarbij allerlei beelden na elkaar worden getoond. Daarbij gaat het vaak niet om de details, maar om het overbrengen van een bepaald concept en de belangrijkheid ervan.
  • Profetieën hebben vaak betrekking op gebeurtenissen die bij verschillende tijdstippen of perioden horen.
  • We moeten voorzichtig zijn met concepten die we in de beeldende taal van profetieën menen te ontdekken, maar die niet in letterlijke bewoordingen door de Bijbel worden ondersteund. Uit beeldende taal mogen we nooit hoekstenen voor onze opvattingen over de toekomst ontlenen.
  • Andersom ook: we mogen letterlijke toekomstvoorspellingen niet vergeestelijken.

We hebben het hier over een van de moeilijkste onderwerpen uit de Bijbel wat uitleg betreft. Het is dus van belang dat we niet al te stellig zijn met onze mening, want:

"... ons kennen schiet tekort en ons profeteren is beperkt." (1 Korintiërs 13:9, NBV2004)

Ongeacht het inzicht dat we menen te hebben in deze materie, we zullen allemaal verrast worden als het echt gaat gebeuren. Alle Bijbeluitleggers zijn het volledig eens over het volgende:

  • Jezus zal terugkomen om zich met al de zijnen te verenigen.
  • De satan zal volledig en definitief overwonnen worden.
  • Jezus zal voor eeuwig regeren onder het oppergezag van God de Vader.

Bij de bespreking van dit onderwerp wil ik de gebeurtenissen rondom de wederkomst van Jezus ruwweg rangschikken onder de drie groepen mensen:

  1. Israël (=alle ware gelovigen onder het Oude Verbond)
  2. de Gemeente (=alle ware gelovigen onder het Nieuwe Verbond)
  3. de volken (=alle overige mensen)

Met elk van deze groepen mensen heeft de terugkerende Jezus een verschillende relatie. Zijn wederkomst zal dan ook een verschillend effect hebben op elk van deze groepen mensen.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013