10.5.1. Komt er een Vrederijk?

De Bijbel geeft veel aanwijzingen over een toekomstig Messiaans Vrederijk na de wederkomst van Jezus en voorafgaande aan het laatste oordeel en de schepping van de Nieuwe Aarde. Maar de meningen over dit onderwerp zijn verdeeld.

Meest voorkomende opvattingen

De twee meest voorkomende visies over een eventueel Messiaans Vrederijk zijn als volgt globaal te beschrijven:

  1. Amillennianisme - Openbaring 20 wordt voornamelijk symbolisch opgevat. Er wordt GEEN aards Messiaans Vrederijk verwacht. De aarde vergaat bij de wederkomst van Jezus. Direct na de wederkomst van Jezus vindt de lichamelijke opstanding van alle mensen plaats, daarna de oordeelsdag en vervolgens wordt de Nieuwe Aarde geschapen. Het duizendjarige vrederijk wordt gezien als een symbolische voorstelling van de periode tussen Jezus' hemelvaart en zijn wederkomst naar de aarde, waarbij Jezus als koning regeert in de harten van de gelovigen.
  2. Premillennianisme - Openbaring 20 wordt voornamelijk letterlijk opgevat. Direct na de wederkomst van Jezus vindt de Eerste Opstanding plaats voor de ware gelovigen volgens het Oude en Nieuwe Verbond (Eerste Opstanding). Dan begint het Messiaanse Vrederijk op aarde, met Jeruzalem als fysieke hoofdstad. Jezus zal dan regeren, samen met de gelovigen die zijn opgestaan. Gedurende een periode van (ongeveer) duizend jaar zal de satan gebonden zijn en geen invloed kunnen uitoefenen op aarde. Aan het einde van die periode wordt hij losgelaten, waarbij hij de mensheid probeert te verleiden tot een opstand tegen de regering van Jezus. De satan en zijn aanhangers worden dan verslagen. Daarna volgt de lichamelijke opstanding van alle overige mensen, het vergaan van de (onbevolkte) aarde, de oordeelsdag en de schepping van de Nieuwe Aarde.

Veranderde meningen

Gedurende de eerste eeuwen van het christendom was de algemene opvatting dat het Messiaanse Vrederijk (Openbaring 20) een letterlijk aards vrederijk zal zijn, waarin Jezus vanuit het aardse Jeruzalem zou regeren over de aarde gedurende ongeveer duizend jaar (premillenianime). Ook joodse gelovigen hebben altijd dezelfde toekomstverwachting aangehouden. Wat dat betreft heeft deze opvatting uitstekende papieren.

Vooral de bekende kerkvader Origines (195-254) is begonnen met de vergeestelijking van de leer over het Messiaanse Vrederijk. Nu is het zeer merkwaardig dat de meeste van zijn leerstellingen later door de kerk zijn verworpen (hij werd tijdens later gehouden concilies zelfs als ketter veroordeeld!) behalve zijn ideeën over het Vrederijk!

Na de vierde eeuw na Christus groeide het christendom uit tot een invloedrijke godsdienst. Tegelijk distantieerde het christendom zich steeds meer van de joden, die van oudsher geloofden in het vrederijk als het herstelde Israël. Die gedachte was kennelijk te 'joods' voor de christenen. Deze beide ontwikkelingen droegen ertoe bij dat men steeds meer de neiging kreeg de rol van Israël in de profetieën over de eindtijd te vergeestelijken. Dat leidde tot de opvatting dat het duizendjarige rijk, waarin gelovigen met Christus zouden regeren, was aangebroken bij het ontstaan van de Gemeente van Christus. Dat paste helemaal bij de ambitie van de christelijke kerk in hun streven naar politieke macht. De toenmalige kerk verwachtte de wederkomst van Jezus omstreeks het jaar 1000. Omdat dit niet is gebeurd, heeft deze opvatting veel van zijn waarde verloren. Niettemin bleef de verwachting van een toekomstig Messiaans Vrederijk onder het stof der tijd liggen.

Later kwamen Bijbeluitleggers vanuit verschillende achtergronden toch weer terug bij de opvatting over een aards Vrederijk. Vanouds is de oudtestamentische periode op ongeveer vierduizend jaar geschat. We weten dat zowel de Engelse bisschop James Ussher (1581-1656) als ook Luther en Melanchton al uitkwamen op ongeveer dezelfde berekening. Laten we de periode vanaf de geboorte van Christus tot aan zijn wederkomst op ongeveer tweeduizend jaar schatten. Een duizendjarig Vrederijk zou dan het sluitstuk kunnen zijn van een overzichtelijk verdeelde periode van 7000 jaar, een getal dat in alle opzichten een soort volheid oplevert.

Vrederijk nu?

Voorstanders van het amillennianisme wijzen op profetieën in de Bijbel die zowel op het veronderstelde Messiaanse Vrederijk als op de Nieuwe Aarde betrekking kunnen hebben. Ook constateren zij dat er Bijbelgedeelten zijn waarin gebeurtenissen als de wederkomst van Jezus, het Laatste Oordeel en de Nieuwe Aarde in n adem genoemd worden (zoals Matteüs 25:31-46; 2 Petrus 3:10-13). Er zijn ook profetieën waarvan het moeilijk is vast te stellen op welke van de periodes ze betrekking hebben: vrederijk of Nieuwe Aarde. De grote zwakte van het amillennianisme is dat het heel wat uit te leggen heeft over de opvatting dat we nu in de periode van het Vrederijk leven, vanwege de aaneenschakeling van oorlogen en die bovendien al 2000 jaar duurt.

Persoonlijk geloof ik met zeer veel andere gelovigen wel in een afzonderlijk vrederijk, omdat ik vind dat daarvoor veel meer en ook sterkere argumenten beschikbaar zijn. Dat wordt in de volgende onderwerpen verder uitgewerkt. Waar sterke overeenkomsten zijn tussen het te verwachten Vrederijk en de Nieuwe Aarde, zal dit bij het laatstgenoemde onderwerp worden besproken. Dat leest prettiger voor lezers die een andere mening zijn toegedaan.

Openbaring 20

De meest duidelijke profetie over het Messiaanse Vrederijk vinden we in Openbaring 20:

"Toen zag ik een engel uit de hemel neerdalen met de sleutel van de afgrond en een grote ketting in zijn hand. Hij greep de draak, de oude slang - dat is de duivel, de satan - en hij boeide hem voor duizend jaren, en wierp hem in de afgrond, die hij grendelde en verzegelde boven zijn hoofd, opdat hij de volkeren niet meer zou misleiden voordat de duizend jaren voorbij waren. Daarna moet hij voor korte tijd worden losgelaten." Ik zag tronen en zij namen daarop plaats en aan hen werd het oordeel gegeven. Ik zag de zielen van hen die onthoofd waren vanwege het getuigenis van Jezus en het woord van God, die het beest en zijn beeld niet hadden aanbeden en het merkteken niet hadden aangenomen op hun voorhoofd en in hun hand. Zij werden weer levend en heersten met Christus, duizend jaren lang. De andere doden werden niet levend voordat de duizend jaren voorbij waren. Dit is de Eerste Opstanding." (Openbaring 20:1-5, WV1995)

Van alle hoofdstukken in het Bijbelboek Openbaring is Openbaring 20 het hoofdstuk waar het duidelijkst sprake is van een aantal opeenvolgende gebeurtenissen en waarvan de volgorde belangrijk is. Samengevat zullen hierbij de volgende gebeurtenissen achtereenvolgens plaatsvinden:

  1. De satan wordt gebonden zodat hij de mensen op aarde niet kan verleiden. De 'grote ketting' en de 'verzegeling van de afgrond' garanderen dat hij gedurende die tijd echt geen invloed kan uitoefenen op aarde (vers 1-3).
  2. Ongeveer gelijktijdig vindt de Eerste Opstanding plaats, namelijk van de mensen die met Messias Jezus zullen regeren in het Messiaanse Vrederijk (vers 4-6).
  3. Aan het einde van deze periode zal de satan weer worden losgelaten en hij zal een opstand tegen Koning Jezus organiseren. Daarna volgt de definitieve overwinning van de Koning over satan en zijn machten (vers 7-10).
  4. Tenslotte vindt de Tweede Opstanding plaats, die van alle andere mensen. Dan vindt de oordeelsdag plaats, ook wel 'het Laatste Oordeel' genoemd. De huidige schepping verdwijnt (vers 11) om plaats te maken voor een nieuwe hemel en een Nieuwe Aarde. (vers 11-15).

Er zijn genoeg redenen om een Messiaans Vrederijk te verwachten na de wederkomst van Jezus:

  1. Openbaring 20 spreekt nadrukkelijk over twee verschillende opstandingen. Daarbij is de aard van de opstanding gelijk, maar verschillende categorieën mensen maken op verschillende momenten deze opstanding mee.
  2. In Openbaring 20-21 worden even nadrukkelijk twee verschillende toekomstige perioden beschreven: eerst een vrederijk op aarde, daarna een Nieuwe Aarde die de oude zal vervangen.
  3. Het voorzegde herstel van Israël, dat nog niet heeft plaatsgevonden, past niet in de beschrijving van de Nieuwe Aarde, wel in de opvatting over een Messiaanse Vrederijk op aarde.

Het meeste wat verder in dit hoofdstuk over het Vrederijk beschreven is, kan ook betrekking hebben op de Nieuwe Aarde. Lezers die moeite hebben met het gepresenteerde standpunt over het Vrederijk zou ik willen aanraden: lees alles wat je over het Vrederijk tegenkomt maar alsof het over de Nieuwe Aarde gaat. En als later zal blijken dat ik het bij het verkeerde eind heb gehad: jammer dan. We zullen in het hiernamaals wel meer van onze huidige standpunten moeten herzien!

Het vrederijk voorzegd door Paulus

Paulus legt uit dat Gods oorspronkelijke belofte aan Abraham (en zijn nageslacht) inhield dat hij een erfgenaam van de WERELD zou zijn:

"Ook de belofte aan Abraham en zijn nakomelingen dat zij de wereld zouden erven, steunt niet op de wet maar op de gerechtigheid van het geloof..." (Romeinen 4:13, WV1995)

Deze woorden lopen parallel aan andere Bijbelse gegevens over het Messiaanse rijk. In 1 Korintiërs 15 lezen we ook het een en ander over dit toekomstige koningschap van Jezus.

"Maar ieder op de voor hem bepaalde tijd:
- Christus als eerste en
- daarna, wanneer hij komt, zij die hem toebehoren.
- En dan komt het einde en draagt hij het koningschap over aan God, de Vader, nadat hij alle heerschappij en elke macht en kracht vernietigd heeft.

Want hij moet koning zijn totdat 'God alle vijanden aan zijn voeten heeft gelegd'. De laatste vijand die vernietigd wordt is de dood, want er staat: 'Hij heeft alles aan zijn voeten gelegd.' Wanneer er 'alles' staat, is dat natuurlijk uitgezonderd degene die alles aan hem onderwerpt. En op het moment dat alles aan hem onderworpen is, zal de Zoon zichzelf onderwerpen aan hem die alles aan hem onderworpen heeft, opdat God over alles en allen zal regeren." (1 Korintiërs 15:23-28, NBV2004)

Paulus noemt in dit Bijbelgedeelte de volgende gebeurtenissen in de aangegeven volgorde:

  1. Opstanding van Messias Jezus (vers 23)
  2. Wederkomst van Messias Jezus + (eerste) opstanding van gelovigen (vers 23)
  3. Wereldregering van Messias Jezus + overwinning over alle vijanden (vers 25-26)
  4. Einde van het koningschap van Messias Jezus + overdracht koningschap aan de Vader (vers 24,28)

Deze volgorde van gebeurtenissen sluit aan bij het meest bekende Bijbelgedeelte over het Messiaanse Vrederijk: Openbaring 20:1-6.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013