10.6.1. Laatste Oordeel

We komen nu bij een indrukwekkende scharnierpunt in de toekomstige geschiedenis van het universum. De Bijbel noemt dit wel de 'wedergeboorte' van de wereld (Matteüs 19:28, NBG1951) of de 'jongste dag' (Johannes 12:48, NBG1951). Dat is een periode waarin verschillende gebeurtenissen die plaatsvinden. Ze kunnen na elkaar plaatsvinden of elkaar (gedeeltelijk) overlappen.

  • de Tweede Opstanding
  • het vergaan van bestaande hemelsferen en de bestaande aarde
  • het Laatste Oordeel, het laatste scheidingsproces tussen goede en slechte mensen
  • de schepping van de Nieuwe Hemel en de Nieuwe Aarde

Tweede Opstanding

Omdat God de bestaande hemel en aarde wil gaan vervangen door een nieuwe hemel en aarde, moeten alle mensen deelnemen aan een volksverhuizing. Hier volgen enkele uiteenlopende Bijbelgedeelten die hiermee verband houden:

"De zee stond de doden die ze in zich had af, en ook de dood en het dodenrijk stonden hun doden af..." (Openbaring 20:13, NBV2004)

"Velen van hen die slapen in de aarde, in het stof, zullen ontwaken, sommigen om eeuwig te leven, anderen om voor eeuwig te worden veracht en verafschuwd." (Daniël 12:2, NBV2004)

"(Jezus zei:) ... er komt een moment waarop alle doden zijn stem (=stem van Jezus) zullen horen en uit hun graf zullen komen: wie het goede gedaan heeft staat op om te leven, wie het slechte gedaan heeft staat op om veroordeeld te worden." (Johannes 5:28-29, NBV2004)

Wat houdt dit in voor verschillende groepen mensen?

  1. De 'Bruid' bestaande uit alle ware gelovigen uit het Oude en Nieuwe Verbond, die aan het begin van het Messiaanse Vrederijk de opstanding hadden meegemaakt, zullen ook weer als de eeuwige 'Bruid' op de nieuw te scheppen aarde terecht komen.
    "Gelukkig en heilig zijn zij die deelhebben aan de Eerste Opstanding. De Tweede Dood heeft geen macht over hen..." (Openbaring 20:6, NBC2004)
  2. Alle overige mensen maken een opstanding mee (de Tweede Opstanding genoemd) waarna iedereen een lichaam heeft.
  3. De mensen die tot dat moment op de aarde woonden gaan naar het Troongebied om via het Laatste Oordeel hun eindbestemming tegemoet te gaan.
  4. De mensen die in de hemel verblijven, maar niet de eerste opstanding hebben meegemaakt, gaan ook naar het Troongebied om via het Laatste Oordeel hun eindbestemming tegemoet te gaan. Ik ga ervan uit dat zij allemaal de Nieuwe Aarde zullen bevolken.
  5. De mensen die in de hel van het dodenrijk verblijven, mensen die voor of tijdens het Messiaanse Vrederijk zijn gestorven en geen toegang tot de hemel kregen, gaan ook naar het Troongebied om via het Laatste Oordeel hun eindbestemming tegemoet te gaan.

 

Hemel en aarde vergaan

Daarna is er geen mens meer over op de aarde, niet in hemelgedeelte en niet n het helgedeelte van het dodenrijk. Als deze volksverhuizing voltooid is kunnen de bestaande hemel en aarde verdwijnen. De bestaande aarde en een aantal hemelsferen bevatten duidelijke sporen van zonden die begaan zijn door gevallen engelen en gevallen mensen. God was niet van plan om dat oude spul op te knappen, maar koos ervoor om een geheel nieuwe schepping te doen ontstaan. Eeuwen geleden is er al geprofeteerd over het feit dat God eenmaal de bestaande aarde en hemel zou vervangen door een nieuw te scheppen hemel en aarde.

"Zie, Ik schep een nieuwe hemel en een Nieuwe Aarde, en aan wat vroeger geweest is wordt niet meer gedacht; het komt niet meer in de gedachten op." (Jesaja 65:17, WV1995)

Wat de hemel betreft: niet alle hemelsferen zullen dan verdwijnen, want het hoofdkwartier van de hemelsferen, het Troongebied van de allerhoogste God, zal blijven bestaan als het eeuwige middelpunt van alles wat bestaat (Openbaring 20:11-15).

"Toen zag ik een grote witte troon en hem die daarop zat. De aarde en de hemel vluchtten van hem weg en verdwenen in het niets." (Openbaring 20:11, NBV2004)

De aardbewoners hoeven niet bang te zijn dat 'de wereld vergaat' terwijl zij zelf op die wereld wonen, nu niet en tegen het einde van het Messiaanse Vrederijk ook niet. Pas nadat alle levende wezens zijn verzameld in het Troongebied van de hemel zal het gebeuren. Ze vluchten als het ware weg, van het Troongebied vandaan en ze verdwijnen letterlijk in het niets.

Andere meningen over het vergaan van de aarde

Diverse oudtestamentische profeten en ook de apostel Petrus schrijven over de verschillende gebeurtenissen, die met elkaar worden aangeduid als de 'dag van de Heer'. De uitdrukking 'dag van de Heer' kunnen we naar mijn mening het beste interpreteren als de periode vanaf de wederkomst van Jezus tot en met het 'Laatste Oordeel'. De meeste Bijbellezers zullen weten dat het oorspronkelijke woord dat vanuit de grondtekst als 'dag' vertaald is, evengoed een periode kan omvatten in plaats van een dag van 24 uur. Hier volgt een voorbeeld van zulke Bijbelgedeelten over 'de dag van de Heer':

"De grote dag van de HEER is nabij ... Die dag zal een dag zijn van razernij, een dag van angst en benauwdheid, een dag van rampspoed en onheil, een dag van duisternis en donkerheid, ... een dag van hoorngeschal en krijgsgeschreeuw ... Ik zal de mensen angst aanjagen, ze zullen rondlopen als blinden, want ze hebben tegen de HEER gezondigd ... Hun bloed wordt vergoten als was het maar stof ... als de toorn van de HEER hen treft, als het vuur van zijn woede de aarde verteert en hij al haar bewoners een gruwelijk einde bereidt." (Sefanja 1:14-18, NBV2004)

Het is begrijpelijk dat sommige Bijbeluitleggers uit zo'n Bijbelgedeelte concluderen dat het vergaan van de wereld en het Laatste Oordeel direct na de wederkomst van Jezus zullen plaatsvinden. Hierbij worden de strafgerichten bij de wederkomst van Jezus en het vergaan van de aarde in één adem genoemd, wellicht omdat het zulke aanverwante begrippen zijn. Maar daaruit hoeft niet geconcludeerd te worden dat die daarom ook tegelijk zullen plaatsvinden.

Troon bij het Laatste Oordeel

We richten onze aandacht nu weer op het Troongebied:

"Toen zag ik een grote witte troon en hem die daarop zat. De aarde en de hemel vluchtten van hem weg en verdwenen in het niets." (Openbaring 20:11, NBV2004)

Hemel en aarde 'vluchten weg van de Troon'. Dat zegt iets van de ontzagwekkendheid en de heiligheid van de Troon van de heilige God. God, de engelen en de mensen staan dan op het raakvlak van twee werelden en twee tijdperken: de oude hemel en aarde zijn verdwenen en de nieuwe hemel en aarde moeten nog worden geschapen (Openbaring 21:1). Of worden ze meteen na of tegelijk met het verdwijnen van de oude hemel en aarde al geschapen? Wie zal het zeggen?

De witte Troon is het beeld van Gods oneindige, onbeperkte macht en rechtvaardigheid. Het is goed te bedenken dat Gods macht en majesteit vandaag net zo oneindig zijn, ook al lijkt het alsof de wereldgebeurtenissen God uit de hand lopen. Niets is minder waar. Wie zal er op de witte troon zitten? Jezus zei hierover het volgende:

"Want zoals de Vader doden opwekt en levend maakt, zo maakt ook de Zoon levend wie hij wil. De Vader zelf velt over niemand een oordeel, maar hij heeft het oordeel geheel aan de Zoon toevertrouwd." (Johannes 5:21-22, NBV2004)

De profeet Daniël zag iets ander in zijn visioen:

"Ik zag dat er tronen werden neergezet en dat er een oude wijze plaatsnam. Zijn kleed was wit als sneeuw, zijn hoofdhaar als zuivere wol. Zijn troon bestond uit vuurvlammen, de wielen uit laaiend vuur." (Daniël 7:9, NBV2004)

De Bijbel bevat diverse gedeelten waarbij God de Vader genoemd wordt als de Persoon op de troon, maar in andere gedeelten lezen we dat Jezus op diezelfde troon zit. Soms wordt erbij vermeld: aan de rechterhand van God. Dit is geen tegenspraak, maar een verschillende focus. Jezus is de uitvoerende macht van de allerhoogste macht: God de Vader.

Macht van de satan definitief gebroken

"Toen werden de dood en het dodenrijk in de vuurpoel gegooid..." (Openbaring 20:14, NBV2004)

De dood, hier beschouwd als een macht van de satan, zal vernietigd worden in de vuurpoel. Ook het dodenrijk, waarin geen mens meer te vinden is, wordt vernietigd. De vuurpoel betekent de definitieve afrekening van alles wat met zonde en dood te maken heeft.

Definitieve scheiding

Jezus zal namens God de Vader zorgen dat alle mensen zullen komen waar ze naar Gods rechtvaardige oordeel thuis horen, op grond van hun daden tijdens hun leven op aarde.

"Ik zag de doden, jong en oud, voor de troon staan. Er werden boeken geopend. Toen werd er nog een geopend: het boek van het leven. De doden werden op grond van wat in de boeken stond geoordeeld naar hun daden." (Openbaring 20:12, NBV2004)

Daarbij wordt niet alleen rekening gehouden met de zichtbare daden, maar vooral ook met de hartsgesteldheid, motieven, gedachten en woorden. Denk bijvoorbeeld maar aan de volgende uitspraak van Jezus:

"Alles wat jullie in het duister zeggen, zal in het licht worden gehoord, en wat jullie binnenskamers in iemands oor fluisteren, zal vanaf de daken bekend worden gemaakt." (Lucas 12:3, NBV2004)

In Openbaring 20 wordt het beeld geschetst van een tribunaal en daarom wordt het meestal 'het Laatste Oordeel' genoemd. Ik betwijfel of er letterlijk een soort rechtbank zal zijn, waarbij miljarden mensen in het openbaar hun eindbeoordeling krijgen. Laten we bedenken dat er in het boek Openbaring veel beeldtaal wordt gebruikt om de achterliggende betekenissen te illustreren. Er wordt evenzeer recht gedaan aan dit Bijbelgedeelte als we ons voorstellen dat onder Gods supervisie een scheidingsproces zal plaatsvinden, waarbij alle mensen zullen terechtkomen waar ze naar Gods rechtvaardige oordeel thuis horen. Zoals eerder gezegd kan het oorspronkelijke Griekse woord zowel met 'oordeel' als met 'scheiding' worden vertaald. De Bijbel maakt duidelijk dat de begenadigden op de Nieuwe Aarde mogen wonen, terwijl de veroordeelden in de vuurpoel worden geworpen.

Twee scheidingsprocessen

Als iemand vandaag de dag sterft, verwachten we dat hij in het dodenrijk terechtkomt, waarin twee gedeelten zijn: het hemelgedeelte, waar begenadigden bij God zijn en het helgedeelte, waar de overigen zijn. Het feit dat er in feite twee scheidingsprocessen zijn (dus eerst bij het sterven en later bij het Laatste Oordeel) houdt volgens mij in dat het niet vanzelfsprekend is dat alle bewoners van het helgedeelte automatisch naar de vuurpoel zullen gaan. Als dat wel zo zou zijn, zou er niet zo'n tweede scheidingsproces nodig zijn, maar eenvoudigweg een transport van mensen uit de hel naar de vuurpoel. En waartoe dienen dan die twee verschillende strafplaatsen? Allebei hebben die wellicht een verschillende functie.

Naast de Bruid zullen er ook nog andere volken zijn

Daarom geloof ik dat de Bijbel ruimte laat voor mogelijke levensveranderingen tussen het sterven van een mens en het moment van het Laatste Oordeel. Er is genade buiten de Gemeente, maar niet buiten Jezus om (denk maar aan 1 Petrus 3:18-19) en we weten dat er op de Nieuwe Aarde naast de Bruid ook volken zullen zijn waarover Jezus, bijgestaan door de Bruid, zal regeren tot in eeuwigheid (Openbaring 21:24-27). Let eens op de volgende woorden uit de Bijbel:

"En de volken zullen bij haar licht (=het licht van Jeruzalem, de Bruid) wandelen..." (Openbaring 21:24, NBG1951)

Hoe komt het dat de meeste Bijbellezers dit over het hoofd zien? Dat heeft naar mijn mening te maken met de verschillen die we tegenkomen in Nederlandse Bijbelvertalingen. In navolging van de Statenvertaling hebben de HSV vertalers er een eigen interpretatie aan toegevoegd:

"En de naties die zalig worden, zullen in haar licht wandelen..." (Openbaring 21:24, HSV2010)

Door die toevoeging 'die zalig worden' worden de Bijbellezers op het verkeerde been gezet. Die uitdrukking suggereert namelijk dat deze volken zullen bestaan uit de gelovigen uit de heidenen (=niet-joden). Dit blijkt ook duidelijk uit de kanttekeningen bij dit Bijbelvers die je vindt in de oude Statenbijbels, die verwijzen naar Matteüs 8:11 waar specifiek over gelovigen uit de volken wordt gesproken. Maar ... gelovigen uit de heidenen behoren al bij de Bruid die met Jezus over de volken zal heersen. De volken uit Openbaring 21:24 moeten dus ANDEREN zijn dan de gelovigen uit de heidenen.

Over de Bruid hebben we het al eerder gehad, namelijk bij het Messiaanse Vrederijk: het zijn de trouwe gelovigen van het Oude en Nieuwe Verbond, die bij de wederkomst van Jezus zijn opgestaan om met Hem over de aarde te regeren. De volken die daarnaast op de Nieuwe Aarde zullen wonen, kunnen dus niets anders zijn dan mensen die bij het Laatste Oordeel genade zullen ontvangen, maar niet tot de Bruid behoren. Dit is voor veel gelovigen wellicht een nieuwe gedachte.

Eindbestemmingen na het Laatste Oordeel

Bij de laatste scheiding staat de eindbestemming van de mensen definitief vast en is er sprake van drie categorieën mensen:

  1. De 'Bruid', bestaande uit de ware gelovigen, die tijdens het Messiaanse Vrederijk met Jezus over de aarde regeerden, zullen op de Nieuwe Aarde een zelfde positie innemen. De Bijbel zegt over hen:
    "Gelukkig en heilig zijn zij die deelhebben aan de Eerste Opstanding. De tweede dood heeft geen macht over hen..." (Openbaring 20:6, NBV2004)
  2. De mensen die bij het Laatste Oordeel zijn begenadigd, mogen op de Nieuwe Aarde wonen. Zij worden in Openbaring 21-22 de 'volken' genoemd.
  3. De mensen die bij het Laatste Oordeel zijn veroordeeld, gaan de Tweede Dood in de vuurpoel tegemoet (Openbaring 20:15).

Zie voor meer details over de beoordeling van mensen in hoofdstuk 'Hiernamaals'.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013