9.1.4. Geestelijke vruchten

Het meest bekende Bijbelgedeelte over de aard van de geestelijke vruchten vinden we in Galaten 5. Daarin laat de apostel Paulus het scherpe contrast zien tussen het leven vanuit het vlees (de oude, zondige natuur) en het leven vanuit de Geest (de nieuwe natuur).

"... wandelt door de Geest en voldoet niet aan het begeren van het vlees. Want het begeren van het vlees gaat in tegen de Geest en dat van de Geest tegen het vlees - want deze staan tegenover elkander - zodat gij niet doet wat gij maar wenst." (Galaten 5:16-17, NBG1951)

Vruchten van het vlees

Dan geeft Paulus voorbeelden van gedragingen en levenshoudingen van het vlees:

"... ontucht, zedeloosheid en losbandigheid, afgoderij en toverij, vijandschap, tweespalt, jaloezie en woede, gekonkel, geruzie en rivaliteit, afgunst, bras- en slemppartijen, en nog meer van dat soort dingen..." (Galaten 5:19-21, NBV2004)

En Paulus voegt de er de volgende vermaning aan toe:

"... Ik herhaal de waarschuwing die ik u al eerder gaf: wie zich aan deze dingen overgeven, zullen geen deel hebben aan het koninkrijk van God." (Galaten 5:21, NBV2004)

Wie zich met dergelijke zonden inlaat kan gemakkelijk van kwaad tot erger gaan en dat is een weg die naar de ondergang leidt.

Zie ook onderwerp 'Voorwaarden voor eeuwige dood' in hoofdstuk 'Hiernamaals'.

Vruchten van de Geest

De bekendste Bijbeltekst over geestelijke vruchten is de volgende:

"Maar de vrucht van de Geest is liefde, blijdschap, vrede, lankmoedigheid, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtmoedigheid, zelfbeheersing. (Galaten 5:22, NBG1951)

Hierin spreekt Paulus strikt genomen over één geestelijke vrucht met negen aspecten. Veel mensen vinden het wat gemakkelijker bij het bespreken van dit onderwerp om over verschillende vruchten te spreken (meervoud). In 'Herschepping' wordt de meervoudsvorm gebruikt.

Daarnaast kunnen we bijvoorbeeld in de brief van Paulus aan de Kolossen ook een vergelijkbare samenvatting vinden van een aantal geestelijke vruchten. In dit Bijbelgedeelte wordt een ander beeld gebruikt (kledingstukken):

"U bent door God uitgekozen, hem behoort u toe en hij heeft u lief. Kleed u dus met medeleven, goedheid, bescheidenheid, zachtmoedigheid en geduld. Verdraag elkaar en vergeef elkaar, als iemand over een ander te klagen heeft. Vergeef zoals de Heer ook u vergeven heeft. Kleed u bij dit alles vooral met liefde, die de volmaakte band vormt." (Kolossenzen 3:12-15, GNB1996)

Hoeveel geestelijke vrucht draag je?

Liefde is het basismateriaal voor alle vruchten van de geest. Deze liefde uit zich op allerlei manieren, gebruik makend van de gaven en mogelijkheden om te dienen die je als gelovige hebt. De hoeveelheid vrucht die je draagt zou berekend kunnen worden met de volgende formule:

vrucht = (inzet van gaven) x liefde

Hoe je ook je best doet binnen Gods Koninkrijk, zonder liefde is de opbrengst nul. Alles wat je met niets vermenigvuldigt, blijft immers niets. Aan de andere kant: als je niet veel mogelijkheden hebt, maar je zet ze wel in met veel oprechte liefde, dan brengt het toch veel vrucht voort. Hoe meer je doet met wat je hebt ontvangen, hoe meer vrucht. Zo belangrijk is de liefde: de belangrijkste factor om vrucht te dragen. Maar als je je gaven niet inzet, is er ook een nulopbrengst.

Dit principe wordt ook geïllustreerd in de Bijbel:

"Als ik wel de talen van mensen en engelen zou spreken, maar geen liefde heb, klink ik als een dreunende gong of een schelle cimbaal. Als ik Gods woord doorgeef, alle geheimen doorgrond, alles weet wat er te weten is en al het geloof heb, zodat ik bergen kan verzetten, maar geen liefde heb, ben ik niets. Als ik mijn bezittingen stuk voor stuk uitdeel en mijn lichaam geef om te worden verbrand, maar geen liefde heb, dan heb ik er niets aan." (1 Korintiërs 13:1-3, HB2008)

Negen soorten geestelijke vruchten

De negen vruchten van de Geest die in Galaten 5:22 genoemd worden (die in de volgende onderwerpen afzonderlijk worden uitgewerkt) kunnen worden onderverdeeld in drie groepen, die te maken hebben met drie verschillende stadia van geloofsgroei.

1. Geschenken van God vanaf de wedergeboorte:
liefde, blijdschap en vrede

Deze drie vruchten van de Geest zijn regelrechte geschenken van God, die de uitwerkingen zijn van Gods liefde in het hart van de gelovige. Ze kunnen worden ervaren in verbondenheid met God. Ze vormen de basis voor:

  • alle andere geestelijke vruchten
  • alle veranderingen in levensstijl en karakter (waardoor het karakter van Jezus zichtbaar wordt)
  • de hoogste vorm van levensgeluk die je als mens kunt beleven

Naarmate Gods Geest deze geschenken in je leven uitwerkt, worden het ook vruchten en zul je de gelijknamige emoties ook persoonlijk ervaren. Gods liefde, blijdschap en vrede vormen de basiselementen van Gods zegen voor wie in harmonie met Hem leeft. Het zijn de belangrijkste ingrediënten van het hoogst denkbare levensgeluk.

Deze geschenken ontvang je bij wedergeboorte en groeien verder in het proces van geloofsgroei. Het geschenk van de liefde groeit vooral naarmate Gods liefde vanuit je hart naar buiten treedt en naarmate de overige zes vruchten zich in je leven ontwikkelen.

2. Vruchten bij groeiende gelovigen:
lankmoedigheid, vriendelijkheid en goedheid

Deze drie vruchten van de Geest zijn verdere uitwerkingen van de eerste drie vruchten in relatie tot andere mensen. Dat is dus gepraktiseerde liefde. Bij deze vruchten van de Geest kom je gemakkelijk in de verleiding om ze te zien als Bijbelse opdrachten of geboden: wees lankmoedig, wees vriendelijk en wees goed voor iedereen. Maar dan begin je verkeerd. Deze vruchten beginnen bij de liefde, de vrede en de blijdschap van de Heilige Geest en van daaruit ga je je medemensen dienen met de mogelijkheden die je hebt.

3. Vruchten bij geestelijk volwassen gelovigen:
trouw, zachtmoedigheid en zelfbeheersing

Deze vruchten van de Geest worden als laatste genoemd, wellicht omdat het innerlijke eigenschappen zijn die je bij de meer gerijpte gelovigen tegenkomt. Ze hebben te maken met wilsovergave, en dat is iets waar vooral jonggelovigen de meeste moeite mee hebben. Er zijn meestal heel wat lessen in Gods leerschool van het leven voor nodig om deze vruchten te ontwikkelen.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.