8.1.4. Afgoden

Zie ook onderwerp 'Geen andere goden dienen' in hoofdstuk 'Gods levenswet'.

Afgoderij toen en nu

In de tijd van het Oude Testament vervielen de Israëlieten geregeld tot afgoderij. Ze bogen zich neer voor de afgoden van de omwonende volken. In die tijd heerste de gedachte dat elk stuk grondgebied zijn eigen goden had en dat het heel belangrijk was om die goden tevreden te stellen. De Israëlieten wilden vaak wel de echte God dienen, wat ze daar ook maar mee bedoelden, maar daarnaast ook de afgoden, gewoon voor de zekerheid. Daardoor voelden ze zich een stuk veiliger. Afgoderij was de belangrijkste zonde van de Israëlieten en de belangrijkste reden voor de grootste straf van God voor zijn volk: de Babylonische ballingschap:

"Dit alles gebeurde omdat de Israëlieten zondigden tegen de HEER, hun God, die hen had bevrijd uit de handen van de farao, de koning van Egypte, en hen uit Egypte had weggeleid. Ze waren andere goden gaan vereren en volgden de levenswijze van de volken die de HEER voor hen verdreven had en de bepalingen die de koningen van Israël zelf uitvaardigden." (2 Koningen 17:7-8, NBV2004)

Dit heeft ons heel veel te zeggen. We moeten de zonde van afgoderij zeer ernstig nemen, ook vandaag. Het is het grootste struikelblok en het grootste gevaar voor elke christengelovige. Vooral het vermengen van het dienen van God met afgoderij. Een dergelijk compromis is niet acceptabel voor God: je kunt nu eenmaal geen twee heren dienen.

"Niemand kan twee heren dienen: hij zal de eerste haten en de tweede liefhebben, of hij zal juist toegewijd zijn aan de ene en de andere verachten..." (Matteüs 6:24, NBV2004)

In onze tijd en cultuur zijn de afgoden iets subtieler. Een afgod kan alles zijn waar we ons vertrouwen op stellen naast God. Jezus noemde de mammon verschillende malen als een belangrijke afgod van het hart. Dat was de verpersoonlijking van de geldzucht, die door Paulus de wortel van alle kwaad genoemd wordt (1 Timoteüs 6:10). Het hangt natuurlijk nauw samen met begrippen als hebzucht en materialisme. Als we ons geluk laten afhangen van materiële zaken, doen we stevig mee aan afgodendienst, ook al buigen we ons niet voor een letterlijk afgodsbeeld neer.

Waarden en afgoden

Laten we als gelovigen niet te snel denken dat WIJ geen afgoden dienen:

"Een afgod is datgene waar je je toevlucht zoekt voordat je naar God gaat."

In feite kunnen al je persoonlijke waarden, die niet onder de heerschappij van Jezus staan, zich in je leven ontwikkelen tot afgoden. Hoe herken je afgoden in je leven? Bijvoorbeeld aan een of meer van de volgende kenmerken:

  • Je bent bereid aanzienlijke offers aan ze te brengen (bijvoorbeeld: onevenredig veel tijd en geld er aan besteden).
  • Ze hebben je in hun macht, zodat je niet vrij kunt kiezen wat je doet.
  • Je zou er niet zonder kunnen.
  • Je ontleent er een gevoel van veiligheid aan.
  • Ze houden je af van het dienen van God.

Wat kunnen we zoal tot afgoden maken? Een paar voorbeelden:

  • werk, status, populariteit
  • sport, hobby's
  • geld, huis, auto, andere bezittingen
  • relatienetwerk, materiële zaken
  • een bepaald persoon die je kritiekloos navolgt
  • iets waar je aan verslaafd bent
  • horoscopen
  • alles wat raakvlakken heeft met occultisme

Het is natuurlijk moeilijk om precies te bepalen wanneer iets een afgod voor je is. Hoe meer je aan een iets vastzit, hoe eerder je kunt spreken van afgoderij. Let wel dat ook goede dingen een afgod kunnen worden, zoals een geliefd persoon, je kerk of zelfs je Bijbelkennis of geloofsopvattingen. Het hangt er dus maar van af hoe je er mee omgaat. Pas op. Afgoden zijn enorm gevaarlijk, vooral de afgoden die niet op afgoden lijken. Ze trekken je hart van God af zijn oorzaken van veel zonden in je leven. En of je ervan bewust bent of niet, de satan verschuilt zich achter je afgoden waardoor HIJ macht over je krijgt. Zo werkt dat.

Wegdoen van afgoden

Op heel veel plaatsen in de Bijbel lezen we oproepen om afstand te doen van afgoden en alles wat daarmee te maken heeft, soms als een onderdeel van daadwerkelijke toewijding aan God. Als aan die oproepen gehoor werd gegeven, had dat vaak heel zegenrijke gevolgen, omdat God daarna zijn volle zegen weer kon uitdelen. Als je wilt kun je de volgende Bijbelgedeelten bestuderen:

Bijbelfiguur wegdoen afgoden gevolgen
Jakob
(Genesis 35:1-15)
Hij droeg zijn familie op om afgoden weg te doen, omdat hij in Bethel een offer aan God wilde brengen. Ontzag voor God viel op de omliggende steden en hij ontving een zegenende openbaring van God.
Gideon
(Rechters 6:25-32)
Hij moest eerst de gewijde paal van zijn familie omhakken voordat hij door God gebruikt kon worden. Daardoor werd hij door God geschikt geacht om Israël te bevrijden van de oppermachtige vijandelijke legers.
Koning Asa
(2 Kronieken 15:8-19)
Hij verwijderde de afgodsbeelden uit zijn land. Er was geen oorlog tijdens zijn regeringsperiode.
Efeziërs
(Handelingen 19:19-20)
Enkele mensen verbrandden hun occulte boeken. Het woord van de Heer zette krachtig door in dat gebied

Heb jij misschien nog voorwerpen in bezit die met moderne afgoden te maken hebben? Verwijder en vernietig ze en let eens op hoe God je op een nieuwe manier zal gaan zegenen.

Godsbeelden

De Bijbel verbiedt ons ook om beelden van God te maken. Daarmee wordt naar mijn mening bedoeld: beelden met het oog op religieuze aanbidding. Dat betekent niet dat we geen tekeningen mogen maken van Jezus, bijvoorbeeld als illustratiemateriaal, of van andere Bijbelfiguren; die zijn immers bedoeld om de Bijbelse boodschap te communiceren. Datzelfde kan gezegd worden van films, waarbij Jezus wordt uitgebeeld door een acteur. Wel vind ik het ongepast om beelden of beeldjes van Jezus te maken om te gebruiken bij aanbidding en eredienst, zoals crucifixen. Daardoor wordt het zicht op Jezus beperkt door wat door die beelden wordt benadrukt.

Nee, het is vooral belangrijk dat we God dienen en vereren zoals Hij zich heeft geopenbaard in de Bijbel. Laten we nu de overstap maken van fysieke beelden van God naar beelden in onze eigen verbeelding. Veel mensen houden er een eenzijdig Godsbeeld op na, zoals:

  • God als een strenge rechter, die geen zonde over het hoofd ziet en die altijd vol ontzetting het hoofd schudt over wat de mensen allemaal verkeerd doen.
  • God als een soort sinterklaas, die er wel streng uitziet, maar als het er op aankomt iedereen over de bol aait en cadeautjes geeft.
  • God als een soort vriend, die er alleen maar om je gelukkig te maken zonder eisen te stellen.
  • God als een onpersoonlijk iets, inpasbaar in alle wereldreligies en persoonlijke ideeën over een hoger wezen.

Door zulke eenzijdige en dus verkeerde beelden van God kunnen we Hem niet aanbidden zoals Hij is.

Zie een aantal onderwerpen in hoofdstuk 'Gods karakter' over een gebalanceerd Bijbels Godsbeeld.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013