7.5.2. Zondige verlangens

Behoeften, verlangens, begeerten en hartstochten

Deze vier begrippen liggen in elkaars verlengde:

  • Behoeften geven aan wat je nodig vindt om je leven als gelukkig te ervaren.
  • Verlangens zijn neigingen om die behoeften daadwerkelijk te vervullen. Verlangens zijn meestal concreter dan behoeften.
  • Begeerten zijn sterke verlangens, die je dringend aansporen om die begeerten te bevredigen.
  • Hartstochten zijn nog sterkere verlangens, die de wil dwingen om ze bevredigen.

De woorden 'begeerten' en 'hartstochten' worden in het Nieuwe Testament vrijwel altijd gebruikt om aardse, vleselijke, zondige, zelfzuchtige verlangens aan te duiden. Het zelfde begrip komen we bijvoorbeeld in de Tien Geboden tegen:

"Zet uw zinnen niet op het huis van een ander, en evenmin op zijn vrouw, op zijn slaaf, zijn slavin, zijn rund of zijn ezel, of wat hem ook maar toebehoort." (Exodus 20:17, NBV2004)

"U zult niet begeren het huis van uw naaste. U zult niet begeren de vrouw van uw naaste, noch zijn slaaf, noch zijn slavin, noch zijn rund, noch zijn ezel, noch iets wat van uw naaste is." (Exodus 20:17, HSV2010)

Aardse verlangens en begeerten

"Vervuld verlangen is een groot genot." (Spreuken 13:19, NBV2004)

"Een vervulde begeerte is zoet voor de ziel..." (Spreuken 13:19, NBG1951)

Op zichzelf zijn verlangens om aardse behoeften te bevredigen heel normaal en niet verkeerd. God heeft ons immers de mogelijkheid gegeven om te genieten van goede dingen. Toen Hij de mens had geschapen, zette Hij hem in een schitterend paradijs waarin alles was wat zijn hart maar kon begeren en alles was er volmaakt goed.

Maar na de zondeval ontstond er een geneigdheid tot zelfzuchtig denken, iets dat we ook wel erfzonde noemen. Door die geneigdheid tot zondigen groeien normale behoeften en verlangens maar al te vaak uit tot zondige, schadelijke verlangens, begeerten en hartstochten. Dit is het domein van de oude, zondige menselijke natuur, ook wel ons 'vlees' genoemd.

"Ook wij waren eens onverstandig, ongehoorzaam, op de verkeerde weg, slaaf van allerlei begeerten en lusten." (Titus 3:3, NBV2004)

Aardse begeerten en hartstochten kunnen voor zeer heftige emoties zorgen die moeilijk te beheersen zijn. Ze schreeuwen je toe dat je alleen maar gelukkig kunt worden als je die begeerten bevredigt. Begeerten en hartstochten hebben altijd haast. Ze geven je nauwelijks of geen tijd om na te denken. Je mocht eens doorkrijgen dat ze slecht zijn, voor anderen of voor jezelf...

Zondige verlangens en schijngeluk

Hoe meer je toegeeft aan verkeerde begeerten en hartstochten, hoe meer je uit de band springt, hoe losbandiger je dus wordt (Efeziërs 4:19). Je maakt jezelf wijs dat je jezelf heerlijk vrij voelt, los van die knellende banden van irritante Bijbelse geboden en verboden. Maar de werkelijkheid is dat je steeds meer gebonden raakt door je begeerten en hartstochten.

God geeft veel om van de te genieten, maar we moeten ervoor waken om toe te geven aan sterke verlangens naar aardse dingen. Begeerten en hartstochten zorgen voor een gat dat nooit gevuld wordt en letterlijk een bodemloze put is. Bij mensen die het grote geluk zoeken door hun begeerten na te jagen ligt het geluk altijd achter de horizon. Want als je je begeerten nastreeft en als je die dan uiteindelijk hebt gekregen, ben je dan gelukkig geworden? Niet echt. Een mens wil altijd meer hebben dan wat hij heeft. Want je begeerten gaan dan gewoon weer een stap verder: je moet nog meer nastreven, dan pas voel je je écht gelukkig. En wéér ligt het geluk achter de horizon. Je komt er nooit. Je blijft in de onrust en ... het beloofde geluk blijft uit. Dat is de ontnuchterende realiteit, tenminste, als je die onder ogen durft te zien. De realiteit is dat het najagen van aards geluk niet gelukkig maakt, maar juist ongelukkig...

Levensgevaarlijke verlangens

Het najagen van begeerten komen we ook tegen in de geschiedenissen van de woestijntocht van het volk Israël. Kijk maar naar het volgende overzichtje met enkele voorbeelden:

Bijbelgedeelte begeerte resultaat
1. Exodus 32:1-29 Het volk had geen oog voor Gods zegeningen, maar had behoefte om uit de band te springen; ze organiseerden een losbandig feest rondom een gouden kalf. Er vielen 3000 doden; God kon niet langer met het volk optrekken.
2. Numeri 11:4-35 Het volk zeurde om lekker eten, want in Egypte hadden ze het zo goed. O ja, was dat zo? Begeerten leiden ertoe dat je een vertekend beeld van de werkelijkheid krijgt. God gaf overvloed aan kwakkels; maar door gulzigheid vielen er veel doden.
3. Numeri 16 Korach, Datan en Abiram begeerden de zelfde autoriteit als Mozes. God doodde de opstandelingen in een strafgericht.

Als je in het lijstje kijkt naar de gevolgen van het najagen van begeerten, dan is dat even schrikken. Elke keer vielen er doden en niet zo weinig ook! Ook dat is een duidelijke les voor ons: het najagen van zondige begeerten sleept ons altijd in de richting van zonde en dood. Het is levensgevaarlijk. In de Bijbel lezen we dat zondige begeerten 'strijd voeren tegen onze ziel'. Met andere woorden: ze keren zich TEGEN je:

"Geliefden, ik vraag u ... niet toe te geven aan zondige lusten die strijd voeren tegen de ziel." (1 Petrus 2:11, WV1995)

Zie ook onderwerp 'Niet begeren' in hoofdstuk 'Gods Levenswet'.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.