6.2.11. Ouders respecteren

Het vijfde van de Tien Geboden

"Heb eerbied voor je vader en je moeder. Dan zul je een lang leven hebben in het land dat ik, de Heer, je God, je ga geven." (Exodus 20:12, GNB1996)

Dit is de enige positief gestelde leefregel van de Tien Geboden.

"Kinderen, wees gehoorzaam aan je ouders uit ontzag voor de Heer, want zo hoort het. 'Toon eerbied voor uw vader en moeder,' dat is het eerste gebod waaraan een belofte verbonden is: 'Dan zal het u goed gaan en zult u lang leven op aarde.'" (Efeziërs 6:1-3. NBV2004)

Voor kinderen is dit zelfs de belangrijkste leefregel. Het gaat om het gehoorzamen van je ouders, zolang je jong bent en onder het ouderlijk gezag staat, en het respecteren van je ouders ongeacht je leeftijd.

Voorbeelden

Jezus zelf heeft hierin een goed voorbeeld gegeven. Hij was gehoorzaam aan zijn aardse ouders (Lucas 2:51) en sprak altijd met het grootste respect over zijn hemelse Vader.

Een voorbeeld van respectloos omgaan met ouders vinden we in het verhaal van Noach en zijn drie zonen Sem, Cham en Jafet (Genesis 9:18-27). Cham zag dat zijn vader een keer in een genante positie lag te slapen en haalde zijn broers erbij om hem daarover te bespotten. Zijn broers hadden meer respect voor hun vader: ze wendden hun blik af en bedekten zijn lichaam. Toen Noach ervan hoorde sprak hij een vloek uit over het nageslacht van Cham en dat zou verstrekkende gevolgen hebben voor zijn afstammelingen. Deze geschiedenis illustreert het enorme belang van het vijfde gebod; het is belangrijker dan de meesten denken...

Effect van opstandigheid en kritiek op ouders

Rebellie tegenover ouders (en andere personen of instanties met gezag) wordt in de Bijbel altijd scherp veroordeeld. Kinderen die met ruzie het ouderlijk huis verlaten om op zichzelf te gaan wonen maken een slechte start in hun zelfstandige leven en lopen een groot risico om het verkeerde pad op te gaan.

Er zijn mensen die tot ver in hun volwassen leeftijd nog steeds hun ouders bekritiseren. Dat komt ook onder gelovigen voor en hun innerlijk leven kan daardoor ernstig misvormd worden, terwijl het een verhindering blijft voor hun geloofsgroei. Zulke mensen geven hun ouders de schuld van hun eigen ontwikkelingsproblemen en tekortkomingen. Wat ze niet doorhebben is dat ze daardoor nooit geleerd hebben om echt volwassen te worden en om op eigen benen te staan. Niemand krijgt een volmaakte opvoeding, maar de meeste ouders doen wel hun best om hun kinderen te geven wat ze te geven hebben.

Zie meer hierover in onderwerp 'Levensaanvaarding' in hoofdstuk 'Beproevingen'.

Voor volwassen geworden kinderen betekent het dat ze ondanks de onvolkomenheden in hun opvoeding:

  • hun ouders dankbaar zijn voor wat ze voor hen hebben gedaan naar beste weten en kunnen
  • zelf de verantwoordelijkheid nemen voor de verdere ontwikkeling van hun leven
  • goed spreken over hun ouders en niet hun tekortkomingen benadrukken
  • oprecht vriendelijk en goed voor hen zijn

"Luister naar je vader, hij die je verwekt heeft, veracht je moeder niet wanneer ze oud is." (Spreuken 23:22, NBV20004)

Als we zover zijn worden we pas echt volwassen. Natuurlijk moet loyaliteit aan onze hemelse Vader een belangrijkere plaats in ons leven hebben dan loyaliteit aan onze aardse ouders. Daarom zei Jezus eens:

"Wie meer van zijn vader of moeder houdt dan van mij, is mij niet waard." (Matteüs 10:37, NBV2004)

Belofte

Alleen aan het vijfde gebod is een belofte gekoppeld: de zegen van een lang leven. Kinderen die op jonge leeftijd hebben geleerd om hun ouders te gehoorzamen maken een zoveel gezondere ontwikkeling mee tijdens hun jeugd dan kinderen die een opstandige instelling hebben. Ze zijn ook beter in staat om de juiste plaats in de samenleving in te nemen en ook dat is winst. Het is gewoon een feit dat hoe gezonder iemands zielenleven is, hoe hoger zijn levensverwachting is. Die belofte van een lang leven komt niet zomaar uit het niets: het is een kwestie van oorzaak en gevolg.

Bovendien is voor gehoorzame kinderen gemakkelijker om Gods autoriteit over hun leven te accepteren en hun leven aan Hem over te geven. Alle redenen voor ouders om hun kinderen gehoorzaamheid aan te leren vanaf het begin van hun leven. Ze krijgen dan erg veel van thuis mee.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013