5.4.11. Werk van de Heilige Geest

Diepste van God

Zoals Jezus als het ware de 'buitenkant van God' is, zo is de Heilige Geest de 'binnenkant van God'.

"De Geest immers onderzoekt alle dingen, zelfs de diepten van God." (1 Korintiërs 2:10, HSV2010)

De Heilige Geest is vooral God zoals Hij zich in de geestelijke wereld manifesteert. Omdat voor God geen beperkingen van tijd en ruimte gelden, kan de Heilige Geest overal tegelijk zijn. In Openbaring 1:4 wordt gesproken over de 'zeven geesten voor Gods troon'. Daaruit komt de alomtegenwoordigheid van Gods Geest naar voren.

Oude Testament

In het Oude Testament wordt zelden onderscheid gemaakt tussen God en de Heilige Geest. Wel wordt specifiek genoemd dat gelovigen door Gods Geest worden toegerust tot allerlei praktische taken (Exodus 35:30-36:1) en voor leiderschap (Deuteronomium 34:9). In het Bijbelboek Rechters lezen we diverse keren dat de Geest van de Heer op iemand kwam, die daardoor gemotiveerd en bekrachtigd werd om Israëls vijanden te bestrijden (Rechters 3:10, 11:29, enzovoort). De Heilige Geest was ook betrokken bij Gods strafgerichten (Jesaja 4:4).

Vanuit het Nieuwe Testament weten we dat de Heilige Geest ook in de oudtestamentische periode mensen inspireerde tot bovennatuurlijk inzicht en profetieën.

"Want een profetie is nooit voortgekomen uit menselijk initiatief; door de heilige Geest gedreven hebben mensen gesproken van Godswege." (2 Petrus 1:21, WV1995)

Nieuwe Testament

In het Nieuwe Testament is het werk van de Heilige Geest de belangrijkste factor naast wat de Zoon heeft gedaan en doet. De permanente inwoning van de Heilige Geest is het belangrijkste verschil tussen gelovigen onder het Oude en het Nieuwe Verbond.

De Heilige Geest speelt de belangrijkste rol in het herscheppingsproces van de mensen en bewerkt ook hun geloofsgroei. Daarmee verband houdend is het de taak van de Heilige Geest om vanuit de geestelijke wereld met de gelovigen te communiceren. Daardoor kunnen mensen God ervaren en zijn stem verstaan. Ook is het de Heilige Geest die openbaringen aan mensen doorgeeft. Voorbeelden hiervan zijn het inspireren van de Bijbelschrijvers, het doorgeven van profetieën, het 'verlichten' van een mensenhart zodat hij zicht krijgt op God en Gods bedoelingen.

Helper

In Johannes 14:16-24 legt Jezus aan de discipelen uit wie de Heilige Geest is.

"En Ik zal de Vader vragen jullie een andere Helper te geven, die voor altijd met jullie zal zijn." (Johannes 14:16, WV1995)

In sommige oudere Bijbelvertalingen lezen we het woord 'Trooster'. Dat betekende eeuwen geleden 'Bemoediger' en toen was dat prima, maar nu klinkt het meer als iemand die een arm om je heen slaat als verdriet hebt. De NBV2004 vertaling geeft het woord 'pleitbezorger' en dat zet ons ook op het verkeerde been, omdat dat maar een klein facet van het werk van de Heilige Geest omvat. Zelf vind ik de vertaling 'Helper' veruit het beste, want dat algemene woord heeft een veel bredere betekenisruimte.

Is de Heilige Geest hetzelfde als Gods kracht?

Er zijn mensen die er moeite mee hebben om de Heilige Geest als een persoon te zien. Ze spreken liever over 'Gods werkzame kracht'. Ze wijzen onder meer op het feit dat de Heilige Geest in de Bijbel ook 'Geest van God' wordt genoemd (bijvoorbeeld Genesis 1:2, Matteüs 3:16, 1 Petrus 4:14) en 'Geest van Christus' (bijvoorbeeld Romeinen 8:9, 1 Petrus 1:11). De uitdrukking 'Geest van...' doet niet denken aan een zelfstandig handelend persoon en dat komt nogal onpersoonlijk over. Verder wordt de Heilige Geest vaak in één adem genoemd met Gods kracht (bijvoorbeeld Efeziërs 3:16, 2 Timoteüs 1:7). Deze denkwijze om de Heilige Geest vooral te zien als een verpersoonlijking van 'de kracht van God' komen we bijvoorbeeld tegen bij de Jehova's getuigen, die overigens ook de goddelijkheid van Jezus ontkennen.

Is de Heilige Geest een persoon?

Toch heeft de christelijke kerk door de eeuwen heen steeds vastgehouden aan de goddelijke drie-eenheid en het standpunt dat de Heilige Geest een persoon is en geen onpersoonlijke kracht. We komen in de Bijbel namelijk veel uitspraken tegen met betrekking op Gods Geest die alleen maar over een PERSOON kunnen gaan. Hier volgen enkele voorbeelden:

"Op een dag... zei de heilige Geest tegen hen: 'Stel mij Barnabas en Saulus ter beschikking voor de taak die ik hun heb toebedeeld.'" (Handelingen 13:2, NBV2004)

"En als Hij (=Heilige Geest) komt, zal Hij het ongelijk van de wereld aantonen, en laten zien wat zonde, wat gerechtigheid en wat oordeel is." (Johannes 16:8, WV1995)

"Wanneer echter de Helper komt ... zal Hij over Mij getuigenis afleggen..." (Johannes 15:26, WV1995)

"Bedroef Gods heilige Geest niet: u bent met zijn zegel gewaarmerkt voor de dag van de verlossing." (Efeziërs 4:30, WV1995)

Het lijkt me erg duidelijk dat Gods Geest een persoonlijkheid heeft, want Hij spreekt, wijst mensen aan, geeft mensen inzicht, getuigt van Jezus en kan beledigd of verdrietig worden. En wie met een concordantie alle Bijbelgedeelten opzoekt over de Heilige Geest kan gemakkelijk andere voorbeelden vinden.

De Heilige Geest in de gelovige

Wat doet de Heilige Geest voor de gelovige in het leven van alledag? Daarover bestaan verschillende, vaak eenzijdige ideeën, net zoals er bij gelovigen verschillende beelden bestaan over het karakter van God. Ook hierbij geldt dat we een gebalanceerd beeld krijgen als we het proberen te structureren volgens de vier zielsaspecten: verstand, gevoel, wil en gedrag. Hier volgt een kort overzicht:

zielsaspect werk van de Heilige Geest
verstand De Heilige Geest geeft bovennatuurlijk inzicht in de dingen van God.
gevoel De Heilige Geest geeft een nieuwe beleving van de relatie met God.
wil De Heilige Geest geeft bovennatuurlijke kracht.
gedrag De Heilige Geest bewerkt een nieuwe levensstijl in de gelovige.

Werk van de Heilige Geest in de gelovige

In de volgende vier onderwerpen worden deze vier aspecten in het kort verder uitgewerkt.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013