5.3.3. Oude en nieuwe natuur

Bewust van de kracht van je oude natuur

Als je pas tot geloof bent gekomen ervaar je de liefde, blijdschap en vrede van God op een geheel nieuwe manier. Je bent veranderd maar je hebt een aantal verkeerde leefgewoonten die niet zomaar ineens zijn verdwenen. Jezus is met zijn Heilige Geest in je komen wonen, maar er moet nog een diepgaande omvorming van je levensstijl plaatsvinden en dat kost tijd. Sommige karakterzwakheden kunnen zo hardnekkig zijn dat het lang duurt voordat ze zijn vervangen door een andere manier van leven.

En zo worden alle pas wedergeboren gelovigen zich al snel bewust van de kracht van hun oude ingewortelde natuur, waardoor ze het gevoel krijgen weg te zakken. Daardoor kunnen ze soms teleurgesteld raken en zich afvragen of ze wel echt wedergeboren zijn. Mogelijk hebben veel mensen de verwachting dat ze door wedergeboorte zo veranderd worden dat ze vanzelf alles goed gaan doen.

Na je bekering is er nieuw, goddelijk leven in je ontstaan, naast alles van het oude leven dat nog in je hart is blijven zitten. Hoe radicaler je bekering was, hoe meer er in je hart is veranderd en hoe beter je start is. Hoe minder radicaal je tot geloof bent gekomen, hoe meer er daarna nog moet worden veranderd en hoe meer aarzelend je eerste stappen in het geloof zijn. Ook hier geldt: een goed begin is het halve werk.

Lazarus

Toen Lazarus door Jezus uit de dood was opgewekt, kwam hij uit de graftombe naar buiten strompelen. Maar het was geen gezicht: hij was letterlijk aan handen en voeten gebonden met grafdoeken. Er was weinig van Lazarus te zien. Hij kwam naar buiten, wellicht hinkend en ingepakt met lappen als een soort mummie. De omstanders reageerden ongetwijfeld geschokt. Toen ze van hun eerste schrik waren bekomen spoorde Jezus hen aan om Lazarus los te maken zodat hij zich vrij kon bewegen.

"En de dode kwam naar buiten, zijn voeten en handen gebonden met zwachtels en zijn gezicht in een doek gewikkeld. 'Maak hem los,' beval Jezus, 'en laat hem gaan.'" (Johannes 11:44, WV1995)

Dit is een illustratie van een pas wedergeboren mens, die in geestelijk opzicht pas uit de dood is opgewekt. Hij leeft wel, maar hij kan nog niet zo goed functioneren omdat de doodskleding hem nog in de weg zit, en dat zijn de oude lappen van de oude, zondige natuur. Deze moeten één voor één verwijderd worden om het normale christelijke leven te kunnen leven, waarbij de nieuwe natuur de hoofdrol speelt.

Verschillen oude natuur en nieuwe natuur

Als wedergeboren mens heb je dus twee tegengestelde naturen: je oude natuur en je nieuwe natuur. Ze hebben betrekking op gedragspatronen en neigingen die bepalend zijn voor wat we denken, voelen, willen en doen. Gedragspatronen ontstaan als we steeds met dezelfde dingen bezig zijn of dezelfde dingen doen. Enkele belangrijke verschillen zijn:

  oude natuur nieuwe natuur
manier van optreden ongeestelijk (eigen manier van leven) geestelijk (in verbondenheid met God)
aansturing de satan, via wereldse invloeden de Heilige Geest
gerichtheid zelfzuchtig, je eigen zin doen gericht op het dienen van God en je medemens
krachtbron eigen kracht Gods kracht
resultaat zonden gerechtigheid

Je OUDE NATUUR heeft zich gedurende de voorgaande levensjaren stevig genesteld in alle uithoeken van je hart. In het Nieuwe Testament wordt de oude natuur ook wel 'vleselijk' genoemd omdat het vaak de lichamelijke verlangens zijn die je van God aftrekken. De oude natuur wordt in de Bijbel soms ook 'ziels' genoemd omdat die gefundeerd is op de eigen kracht van de mens.

Je NIEUWE NATUUR hoort bij je nieuwe leven dat je van God hebt ontvangen na je bekering, bij de wedergeboorte dus. De nieuwe natuur is geestelijk, staat in directe verbinding met God door de Heilige Geest en motiveert je om voor en met God te willen leven. Die nieuwe natuur is volmaakt en zelfs goddelijk. Dat klinkt zo verheven dat we het nauwelijks durven te zeggen, maar het staat echt in het Woord van God:

"Hiermee zijn ons kostbare, rijke beloften gedaan, opdat u zou ontkomen aan het verderf dat de wereld beheerst als gevolg van de begeerte, en opdat u deel zou krijgen aan de goddelijke natuur." (2 Petrus 1:4, NBV2004)

Toch moeten we als gelovigen niet denken dat er letterlijk twee naturen in ons hart huizen alsof we een dubbele persoonlijkheid zouden hebben. Onze oude en nieuwe natuur hebben geen eigen wil en ze kunnen niet zelfstandig iets doen in ons leven. We kunnen beter zeggen dat de oude en nieuwe natuur twee verschillende referentiekaders zijn, afzonderlijke pakketten met normen, waarden, prioriteiten en gewoonten.

Kijk eens naar de volgende verschillen tussen de oude en de nieuwe natuur die betrekking hebben op de bekende vier aspecten van ziel en hart:

zielsaspect oude natuur (zelfzuchtig) nieuwe natuur (God-gericht)
verstand eigen normen erop na houden, die zijn gebaseerd op eigenbelang denken vanuit Gods waarheid, leefregels en normen
gevoel beheerst door zelfzuchtige verlangens leven vanuit God-gerichte verlangens
wil toegewijd aan het eigen ik, dat in het middelpunt staat vrijwillig toegewijd aan God
gedrag zondige manier van leven goede gewoonten door herhaald handelen naar Gods wil

Oude en nieuwe natuur

Wat meteen opvalt als je de beide kolommen met elkaar vergelijkt, is dat de oude natuur een en al gebondenheid en verslaving is aan het eigen ik, dat door de satan wordt gevoed. Aan de andere kant zie je dat de nieuwe natuur volkomen vrij is (want God dwingt je nooit tot bepaald gedrag). Het biedt alle voorwaarden tot een gezond en gelukkig leven. Evenals geloof de voorwaarde was om tot wedergeboorte te komen, zo is geloof ook de sleutel om daarna stap voor stap de invloed van de oude natuur terug te dringen en die van de nieuwe natuur te verhogen. Dat is geloofsgroei..

Hoe werkt dat? Door elke zonde is je oude natuur sterker geworden en is het steeds natuurlijker geworden om dezelfde soort zonde steeds weer te bedrijven. Je nieuwe natuur wordt ingeschakeld door geloof in God. Geloof is de kraan, waarvoor je je hart openzet voor de doorwerking van Gods Geest en waardoor je nieuwe natuur ook groeit. Want door elke daad van geloof en door elke keuze die je maakt om te doen wat God wil, groeit je nieuwe natuur. Het leven uit geloof wordt daardoor steeds natuurlijker voor je. Oude gedragspatronen worden langzamerhand vervangen door nieuwe. We hebben het dan over een werkend, levend geloof.

Door de botsing van de twee tegenovergestelde naturen ontstaat er innerlijke tweestrijd, die heel heftig kan zijn. Je moet namelijk voortdurend kiezen of je volgens je oude of je nieuwe natuur wilt leven en dat is een van de grootste uitdagingen van de christen. Je wint die strijd niet door eigen wilskracht, maar alleen met het effectieve wapen van het geloof en de kracht van de Heilige Geest die in je woont als gelovige.

Welke natuur is sterker?

De grote vraag is: welk van beide is sterker, mijn oude of mijn nieuwe natuur? Misschien zeg je: mijn oude natuur, want ik blijf zondigen. Fout! Je nieuwe natuur is vele malen sterker dan je oude natuur. Dat komt omdat de Heilige Geest verbonden is met je nieuwe natuur en die is zonder meer het sterkst! Dit mag je NOOIT vergeten. Het is je grootste kracht. Alleen moet je nog geoefend worden in het voortdurend kiezen voor geloofsovergave aan God, waardoor zijn kracht in jou overvloeit. De zwakste schakel is niet je nieuwe natuur, maar dat ben je zelf omdat JIJ de keuzen maakt.

Hoe sterk is je nieuwe natuur? Er is een verhaal van een Engelse dame die ongeveer een eeuw geleden een dure Rolls Royce had gekocht. In die tijd maakte de fabrikant niet bekend hoeveel pk de motoren hadden, maar deze vrouw wilde het toch weten. Ze schreef een brief aan de fabrikant om duidelijk te vragen hoeveel pk haar auto had. Het antwoord was kort: "GENOEG, mevrouw". Zo is het ook met je nieuwe natuur. Die is echt sterk genoeg om elke overwinning te behalen. Maar ... actief geloof is zoals altijd de sleutel tot overwinning...

Na je wedergeboorte moet je niet meer denken vanuit zwakheid, maar vanuit kracht. Gelovigen zijn mensen, die uit zichzelf NIETS goeds kunnen presteren:

"... zonder mij (=Jezus) kun je niets doen." (Johannes 15:5, NBV2004)

Maar tegelijk zijn ze ook gerechtvaardigde mensen, die vanwege de onmetelijke kracht van de Heilige Geest ALLES kunnen, zoals Paulus dat uitdrukt:

"Alle dingen zijn mij mogelijk door Christus, Die mij kracht geeft." (Filippenzen 4:13, HSV2010)

Bij de innerlijke strijd tussen de oude en de nieuwe natuur (of tussen vlees en geest zoals de Bijbel het ook zegt), zijn zowel God als de mens actief betrokken. De kracht om te overwinnen over de oude natuur komt van God. De bereidheid om een kanaal te zijn voor Gods kracht is de verantwoordelijkheid van de mens en dat vereist steeds een geloofskeuze. Die vorm van samenwerking vinden we in heel het leven met God. Elke auto heeft twee motoren: een startmotor en een hoofdmotor. De startmotor dient alleen maar om de hoofdmotor op gang te brengen. Zo zijn we als gelovigen verantwoordelijk om de startmotor van het geloof te bedienen. God zorgt dan voor een krachtige werking van de hoofdmotor van het leven.

Zie ook de onderwerpen 'Leven vanuit je nieuwe natuur' en 'Oude natuur kruisigen' in hoofdstuk 'Verleiding'.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013