Bekering en verstand

 

5.1.4. Bekering en verstand

Verstand en geweten

Bij de bekering zijn alle aspecten van hart en ziel betrokken. We gaan het nu hebben over het verstandsaspect van de bekering.

schema verstand en geweten

Je verstand speelt een basisrol in het bekeringsproces, waarbij je Gods Woord, de Bijbel, als waarheid accepteert en als morele maatstaf voor je leven. Dat is het begin van geloofszekerheid die ontstaat door het nieuwe inzicht dat God je geeft.

"Dus door te luisteren komt men tot geloof, en wat men hoort is de verkondiging van Christus" (Romeinen 10:17, NBV2004)

  1. Met je verstand neem je kennis van Gods waarheid vanuit de Bijbel. Je gaat begrijpen waarom Jezus naar de aarde kwam en waarom zijn dood aan het kruis noodzakelijk was, ook voor jou persoonlijk, en dat Jezus de enige weg tot God is. Je wijst de wereldse leugens af die ingaan tegen Gods Woord.
  2. Met je geweten beoordeel je op een intuïtieve manier of iets waar is of niet. Als onderdeel van het bekeringsproces raak je innerlijk overtuigd dat Gods Woord betrouwbaar is.
  3. Met je geweten beoordeel je ook jezelf, of je goed of slecht hebt gehandeld. Door je inzicht in wat de Bijbel zegt over goed en kwaad ga je beseffen dat je leven niet voldoet aan Gods wil. Je gaat beseffen dat je schuldig bent en dat er iets moet gebeuren om met God in het reine te komen. Je gaat verlangen om met een schone lei verder te mogen leven.

De Bijbelse boodschap en de Boodschapper

Hoe komt iemand ertoe om de Bijbel te accepteren en als waarheid te beschouwen? Er zijn immers zoveel waarheden in omloop, dus waarom juist die Bijbel? Om iets als waarheid te accepteren vinden de meeste mensen de brenger van de boodschap minstens zo belangrijk als de boodschap zelf. Jezus, die de evangelieboodschap in de wereld heeft gebracht, heeft eens de volgende uitspraak gedaan:

"... Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand kan bij de Vader komen dan door mij." (Johannes 14:6, NBV2004)

Dat is nogal wat. Jezus claimt dus de brenger van de waarheid te zijn, sterker nog: dat Hij zelf de waarheid IS in zijn meest zuivere vorm. En ook dat er maar één weg tot God is: Hij zelf. Heeft Jezus de waarheid gebracht? Het is daarom belangrijk om in de Bijbel de evangeliën (bijvoorbeeld het Bijbelboek Lucas) te lezen met de vraag in je hart: Hoe komt Jezus bij me over? Is Hij echt wie Hij zegt te zijn? Hopelijk kom je dan tot dezelfde conclusie als de miljoenen die eerder deze stap hebben genomen. Er heeft nog nooit iemand op de aarde geleefd die zo echt, oprecht, liefdevol, integer, wijs en krachtig is als Jezus. Als er één mens werkelijk te vertrouwen is, dan is het Jezus. Niemand, geen staatsman, held, prediker, goeroe, geestelijke leider, stichter van godsdiensten of religies of wie dan ook kan zelfs maar in zijn schaduw staan. Als je hierover twijfelt zou ik zeggen: neem de uitdaging aan en bestudeer zijn leven en zijn uitspraken vanuit de Bijbel en laat wat je leest tot je hart spreken. Luister dan naar je intuïtie en laat je niet afleiden door wat andere mensen zeggen. Laat het iets zijn tussen jou en Jezus.

Jezus leefde niet voor zichzelf, maar deed alles om God de Vader te eren en te dienen. Daarin toonde Hij zijn volstrekte integriteit. Andere stichters van religies hebben hun eigen boodschap gebracht en daar meestal een soort goddelijke autoriteit aan verbonden. Verder worden deze religies vaak onder dwang aan mensen opgelegd (meestal door geestelijke leiders en familie). Jezus was totaal anders. Hij leefde zijn boodschap voor en zocht nooit zijn eigen belang. Hij dwong niemand Hem te accepteren, maar daagde de mensen uit om met een eerlijk, op God gericht hart zelf te proeven of Hij van God kwam of Hij alleen maar zichzelf presenteerde. Is Hij je vertrouwen waard? Als je deze vraag met een duidelijk 'ja' kunt beantwoorden, wil je maar één ding: die God leren kennen en het leven ontvangen dat Hij beloofd heeft.

Voor veel meer over de Persoon, het onderwijs en het werk van Jezus, zie deel 4 'Jezus'.

Gods Woord als waarheid accepteren

Bekering is vooral een ommekeer in denken die vaak begint met het erkennen dat God echt is en dat de Bijbelse boodschap betrouwbaar is.

"... Want wie tot God komt, moet geloven dat Hij is en dat Hij beloont wie Hem zoeken." (Hebreeën 11:6, HSV2010

Bij mensen die niet bekend zijn met de dingen van God heerst meestal een volstrekte blindheid voor het evangelie die moeilijk te verklaren is. Zo moeilijk is het toch niet om te ontdekken dat de Bijbel een betrouwbaar boek is? Maar er is een diepere oorzaak van die geestelijke blindheid:

"... de ongelovigen, van wie de gedachten door de god van deze wereld zijn verblind, waardoor ze het licht van het evangelie niet kunnen zien, de luister van Christus, die het beeld van God is." (2 Korintiërs 4:4, NBV2004)

Bij veel mensen vindt tijdens het bekeringsproces een strijd plaats in hun denken. Als je vastzit aan de leugens van de wereld zonder God, zul je de bevrijdende waarheid van Bijbel niet zomaar accepteren. Er zijn honderden redenen te bedenken waarom de Bijbel niet relevant is voor jouw leven of waarom de Bijbel zelfs onzinnig lijkt. Alleen met je verstand kom je er nooit uit. De waarheid van de Bijbel ligt op het geestelijke vlak en dat is een hoger vlak dan de menselijke logica. Het zit op het niveau van het hart.

Hetzelfde geldt op een iets andere manier ook voor kerkmensen bij wie het licht nog niet echt is doorgedrongen zodat ze ineens gaan ZIEN hoe geweldig en levensveranderend de boodschap van het evangelie is. Dan dringt de boodschap door tot in je hart. Het lijkt dan wel of er een bepaalde blindheid van je wegvalt. Het maakt je blij en je vraagt je af hoe het mogelijk is geweest dat je het niet eerder 'zag'. Zo ervaren veel mensen het doordringen van het licht in hun verstand.

De betekenis van het kruis ontdekken

De Bijbel is geen bedenksel van mensen, maar vooral gebaseerd op feiten. Als je kennis neemt van Jezus' leven en vooral ook van zijn sterven en opstanding uit de dood, en in je hart begint te 'zien' dat Hij is wat Hij beweerde te zijn, namelijk de Zoon van God en de enige weg is tot God die het echte leven geeft. Hopelijk heb je ontdekt dat Jezus in jouw plaats aan het kruis is gestorven om die kloof te overbruggen en het zondeprobleem op te lossen. Misschien heb je dit wel honderd keer gehoord en is het nog nooit diep tot je doorgedrongen wat dit voor jou inhoudt.

Kijk naar het kruis en erken dat wat daar gebeurd is alle menselijke verstand te boven gaat. Denk je dat Jezus voor de lol is gestorven? Als een almachtige God zoveel over heeft voor de mensheid door waanzinnig hoge prijs te betalen, dan moet daar toch een bittere noodzaak voor zijn? Dan moet de boodschap van God toch een zaak van leven of dood zijn? Daar kan geen mens omheen die serieus met zijn leven wil omgaan. Grijp die wijsheid van God aan, ook al kun je die niet met je menselijke verstand bevatten. Die wijsheid is totaal anders dan de filosofieën waar de wereld zonder God het mee moet doen. Maar het is wel een wijsheid die LEVEN geeft... Die omslag in het denken is een belangrijk aspect van de bekering.

Zondebesef

In deze tijd willen mensen niet graag worden aangesproken over hun zondigheid. Dat is immers intolerant en intolerantie is de ergste zonde in onze huidige samenleving. Iedereen is immers goed en we moeten iedereen toch in zijn waarde laten? Kletskoek! Ieder mens is zondig en de zonde is de enige oorzaak van alle ellende in de wereld en in het leven van ieder mens. De Bijbel is daar heel duidelijk over en ieder mens weet diep in zijn hart heel goed dat dit waar is. Maar veel mensen vinden dat zij zelf toch heel wat minder slecht zijn dan anderen. Ook willen ze niet dat iemand hen vertelt hoe ze moeten leven.

De Bijbel laat zien dat je als mens zonder God een slaaf van je zonde bent en daar kun je van bevrijd worden. God haat de zonde hartgrondig omdat de zonde de meest kwaadaardige macht is die zijn mooie schepping verwoest. Zonde leidt onherroepelijk tot de eeuwige dood en dat is zonde van je leven!. God wil je door de Heilige Geest in je geweten laten zien dat ook jij een zondaar bent en dat er daardoor een kloof is ontstaan tussen de heilige God en jou. Het is van levensbelang te weten aan welke kant van die kloof je staat: aan Gods kant of aan de kant van de zonde, aan de kant van het eeuwige leven of aan de kant van de eeuwige dood.

Door het kruis biedt God je vergeving van zonden aan om zo weer met Hem in het reine te komen. Als je oprecht berouw hebt van je zonden en je zondige levenshouding wil God je vergeven zodat je een nieuw begin met je leven kunt maken. Vanaf dat moment sta je aan Gods kant van de kloof.

Berouw

"Gelukkig de treurenden, want zij zullen getroost worden." (Matteüs 5:4, NBV2004)

De meeste Bijbeluitleggers zijn het erover eens dat deze woorden van Jezus betrekking hebben op het 'treuren over zonden', een diepgaand zondebesef dat leidt tot berouw of inkeer.

Als je in de spiegel durft te kijken die de Bijbel je voorhoudt ga je zien dat je in diepste wezen een ellendige zondaar bent, geen haar beter dan andere mensen. Ook jij hebt toegegeven aan verkeerde verlangens, hebt andere mensen tekort gedaan en misschien wel veel ergere dingen. Bovenal heb je God niet de eer gegeven die Hem toekwam doordat je je eigen leven bent gaan leven, al of niet op een godsdienstige manier. Het kwam niet in je op dat God je leven wil leiden en dat Hij de eerste plaats in je leven verdient in plaats van je eigenbelang en je eigen ambities. Je krijgt oprecht berouw van je zonden en je zondige levenshouding op grond van een gezond schuldbesef. Berouw gaat dieper dan spijt, het komt voort uit je geweten, je hart dus. Spijt wil zeggen dat je je rot voelt en je schaamt om wat je hebt uitgespookt. Berouw betekent dat je zoveel spijt hebt dat je daadwerkelijk wilt veranderen. Berouw is een belangrijke drijfveer om Gods vergeving te zoeken en om ernaar te gaan verlangen dat je weer met een schone lei kunt beginnen (voorbeelden: Lucas 18:13; Handelingen 26:20).

Het kan een hele worsteling zijn om tot oprecht berouw te komen, omdat het niet gemakkelijk is om te erkennen dat je een zondaar bent en dus een mislukkeling, hoe vernederend dat ook klinkt. Niemand wil immers een loser zijn. Van nature bepaal je toch liever zelf wat goed of slecht is en niemand vindt het leuk om in de beklaagdenbank te staan. De noodzaak om tot berouw te komen geldt niet alleen voor mensen die een door en door zondig leven leiden. Die noodzaak is er evenzeer voor mensen uit kerkelijke kringen die niet eerder tot een diepgaand zondebesef zijn gekomen.

Zonden belijden

Als je op een berouwvolle manier overtuigd bent van bepaalde zonden die je gedaan hebt of zelfs gewend bent om te doen, mag je ze belijden, dat wil zeggen: eerlijk aan God vertellen wat je verkeerd hebt gedaan. Wees ervan overtuigd dat God je beleden zonden royaal vergeeft.

"Als wij onze zonden belijden: Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid." (1 Johannes 1:9, HSV2010)

Bekering is de weg om weer een zuiver geweten te krijgen via de wedergeboorte, want daarmee worden al je beleden zonden vergeven is je geweten daarvan gereinigd.

Na bekering en wedergeboorte maak je als gelovige (als het goed is) een levenslang proces van geloofsgroei mee. Het verstandsaspect van geloofsgroei (groeien in geloofszekerheid) wordt uitgewerkt in deel 6 ' Geloofszekerheid'.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 4 januari 2017