4.6.2. Kruisdood van Jezus

Duisternis

Vanaf 12 uur 's middags tot 3 uur heerste er een beklemmende duisternis over Jeruzalem en omstreken:

"Rond het middaguur viel er duisternis over het hele land, die drie uur aanhield." (Matteüs 27:45, NBV2004)

Er hing een deken van sinistere duisternis over het hele land. Die duisternis doet denken aan de negende plaag die God over het lang Egypte bracht. Die was die bedoeld als voorlaatste middel om de Farao tot het inzicht te brengen dat hij tegen de God van Israël streed door hen niet uit zijn gebied te laten gaan (Exodus 29). Ongetwijfeld zijn er joodse leiders geweest die daaraan gedacht hebben. Deze duisternis was niet normaal. Het hele land moest weten dat er iets aan de hand was. Hoe konden de voorbijgangers naar de gekruisigde Jezus kijken met die onnatuurlijke duisternis om hen heen zonder gevoel dat ze midden in een horrorscenario waren terecht gekomen? Alle mensen (inclusief de joodse leiders) moesten in hun hart een antwoord geven op vragen als: Was Jezus dan toch rechtvaardig? Is Hij terecht ter dood veroordeeld? Was Hij misschien toch de Zoon van God? Was die duisternis misschien een uiting van Gods toorn omdat Hij deze terechtstelling afkeurde?

Godverlatenheid

"Ongeveer op het negende uur (=om 3 uur) riep Jezus met een luide stem: Eli, Eli, lama sabachthani? Dat betekent: Mijn God, mijn God, waarom hebt U Mij verlaten?" (Matteüs 27:46, HSV2010

Het is voor ons als mensen niet te peilen wat deze Godverlatenheid heeft betekend voor Jezus, die altijd in intieme verbondenheid was geweest met zijn Vader, die nu als het ware zijn vijand geworden was. Daarom schreeuwde Jezus zijn wanhoop uit. Gelovigen van nu kunnen zich wel eens door God verlaten VOELEN, maar ze ZIJN het nooit. Jezus WAS op dat moment door God verlaten. Deze Godverlatenheid was waar Jezus zo doodsbang voor was geweest toen Hij in de olijfgaard Getsemane was: die beklemmende, verstikkende geestelijke duisternis van Gods afwezigheid en de aanwezigheid van de machten van de duisternis...

"Mijn God, mijn God, waarom hebt U Mij verlaten?" (Matteüs 27:46, NBV2004)

Deze woorden spreken van een diepe wanhoop, van een bijna onhoudbare situatie in de geestelijke strijd met de duisternis. De intensiteit van dit aspect van Jezus' lijden is niet te peilen.

Doodstrijd

Artsen hebben erop gewezen dat gekruisigden niet stierven aan bloedverlies, maar door de belasting van het lichaamsgewicht. Het lichaam zakte omlaag en dat veroorzaakte een folterende pijn aan de handen waar het lichaam aan hing. Om deze pijn te verlichten drukte de gekruisigde zich aan zijn doorboorde voeten omhoog en dat zorgde voor nieuwe pijn, zodat hij zich weer liet hangen. Als het slachtoffer vermoeid raakte of kramp in de spieren kreeg, bleef hij langer aan zijn armen hangen, waardoor de benauwdheid op de borst toenam. Na enige tijd moest de gekruisigde zich omhoog worstelen om nog een beetje lucht te krijgen. Het hart worstelde om traag stromend bloed rond te pompen, want ieder beetje zuurstof kostte enorme inspanning. Op den duur liepen de longen vol met vocht. We weten dat Jezus in zijn doodsstrijd nog zeven maal een korte zin uitsprak. Dat moet Hem heel veel moeite gekost hebben. Vergeet ook niet dat de opengereten rug van Jezus (vanwege de geseling) steeds over het ruwe hout van het kruis schuurde bij elke beweging.

De doodsstrijd van een gekruisigde kon wel tot drie dagen duren. Maar als het voor de soldaten te lang duurde, dan sloegen ze met een metalen staaf of hamer de onderbenen van de gekruisigde stuk. Die kon zich dan niet langer oprichten zodat hij binnen een kwartier stierf door ademnood en inwendig bloedverlies. Dit werd niet bij Jezus gedaan, omdat Hij na betrekkelijk korte tijd al was gestorven, maar de beide mannen, die naast Hem gekruisigd werden, moesten wel dit lot ondergaan.

Het einde

Jezus bepaalde zelf het tijdstip van zijn sterven. Jezus werd niet gedood, maar Hij legde zijn leven af (Johannes 10:18). Natuurlijk was Jezus' lichaam ook moegestreden en Hij was uitzonderlijk snel gestorven: al na zes uur. Om zeker te zijn van zijn dood dreef een soldaat zijn speer tussen zijn ribben in de hartstreek. Volgens Johannes, die er ooggetuige van was, vloeide er bloed en water uit de wond. Dit wijst volgens artsen niet op de gebruikelijke dood door verstikking, maar door hartstilstand vanwege shock, mogelijk veroorzaakt door de intense innerlijke strijd die Jezus had moeten voeren.

Betekende het einde van de drie uur durende duisternis dat de strijd gestreden was? Omstanders hoorden Jezus zeggen dat Hij dorst had. Iemand nam een spons, doopte die in zure wijn en bracht die met een stok bij Jezus' mond (Johannes 19:28-29). Hij kon zijn stem weer gebruiken om zijn laatste woorden uit te spreken.

"Nadat Jezus ervan gedronken had zei hij: 'HET IS VOLBRACHT'! ..." (Johannes 19:30, NBV2004)

De grootste strijd die ooit in het heelal gevoerd is, was beëindigd. Jezus, het licht voor de wereld, had de overwinning behaald over de vorst van de duisternis. De tijdelijke beangstigende duisternis hield op en het zonlicht brak weer door.

Tot het laatste moment hield Jezus de controle over wat er gebeurde. Hij werd niet gedood. Jezus hoefde niet te sterven. Hij was immers het leven zelf (Johannes 14:6). Hij GAF zijn leven en legde het zelf af, Hij gaf zijn leven terug in de hand van de Vader.

"En Jezus riep met LUIDE stem: 'Vader, in uw handen leg ik mijn geest'..." (Lucas 23:46, NBV2004)

"... Hij boog zijn hoofd en gaf de geest." (Johannes 19:30, NBV2004)

Profetieën over het sterven van Jezus

Hier volgen enkele van de bekendste profetieën uit het Oude Testament die op een heel letterlijke manier zijn vervuld rondom de kruisdood van Jezus. Uitgekomen profetieën zijn kenmerkend voor de Bijbel en voor het christelijk geloof. God heeft die gegeven om de betrouwbaarheid van zijn Woord te onderstrepen.

profetie vervulling
"Zij verdelen mijn kleding onder elkaar en werpen het lot om mijn gewaad." (Psalm 22:19, HSV2010) "Nadat ze Jezus gekruisigd hadden, verdeelden de soldaten zijn kleren in vieren, voor iedere soldaat een deel. Maar zijn onderkleed was in één stuk geweven, van boven tot beneden. Ze zeiden tegen elkaar: 'Laten we loten wie het hebben mag'. ..." (Johannes 19:24, NBV2004)
"... omdat hij zijn leven heeft uitgegoten in de dood, en onder de overtreders werd geteld en voor de overtreders gebeden heeft." (Jesaja 53:12, NBG1951) "... werd hij gekruisigd ... Jezus zei: Vader, vergeef hun, want ze weten niet wat ze doen." (Lucas 23:33-34, NBV2004) "Daarna werden er naast hem twee misdadigers gekruisigd, de een rechts van hem, de ander links." (Matteüs 27:38, NBV2004)
"Mijn God, mijn God, waarom hebt U Mij verlaten ..." (Psalm 22:2, HSV2010) "Ongeveer op het negende uur (=om 3 uur) riep Jezus met een luide stem: Eli, Eli, lama sabachthani? Dat betekent: Mijn God, mijn God, waarom hebt U Mij verlaten?" (Matteüs 27:46, HSV2010)
"Mijn kracht is verdroogd als een potscherf, mijn tong kleeft aan mijn gehemelte ..." (Psalm 22:16, HSV2010) "... en om de Schrift geheel in vervulling te doen gaan zei hij: 'Ik heb dorst'." (Johannes 19:18, NBV2004)
"Hij behoedt al zijn beenderen, niet één ervan wordt gebroken." (Psalm 34:21, NBG1951) "Toen braken de soldaten de benen van de eerste die tegelijk met Jezus gekruisigd was en ook die van de ander. Vervolgens kwamen ze bij Jezus, maar ze zagen dat hij al gestorven was. Daarom braken ze zijn benen niet." (Johannes 19:32-34, NBV2004)
"... Dan zullen zij opzien naar hem die zij doorstoken hebben..." (Zacharia 12:10, WV1995) "... Maar een van de soldaten stak een lans in zijn zij en meteen vloeide er bloed en water uit." (Johannes 19:34, NBV2004)

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 4 januari 2017