3.3.2. Wat is zonde?

Het mysterie van de zonde

Er zijn veel vragen over dit onderwerp waarop we geen duidelijk antwoord kunnen geven. Ook de theologische denkconstructies die we tegenkomen rondom het begrip 'erfzonde' roepen vaak meer vragen op dan dat ze beantwoorden. Op zich is het geen ramp als we er niet helemaal uitkomen en accepteren dat het een van de mysteries is die ons niet zijn geopenbaard. Belangrijker is dat we op grond van de Bijbel het volgende wel zeker weten:

  1. Alle mensen hebben gezondigd en God houdt ieder verantwoordelijk voor zijn zonden (Romeinen 3:23).
  2. God heeft de zondeschuld van de hele mensheid op zich genomen doordat zijn Zoon Jezus naar de aarde is gekomen om door zijn plaatsvervangend sterven aan het kruis de gehele zondeschuld af te lossen (Romeinen 5:8).
  3. God heeft mensen de mogelijkheid gegeven om door het geloof bevrijd te worden van hun persoonlijke zondeschuld (Handelingen 2:38).

Het Bijbelse begrip als 'zonde' is erg fundamenteel en daarom is het belangrijk dat we goed weten waar we het over hebben. Laten we om te beginnen onderscheid maken tussen 'zonde' en 'zonden'.

Zonde

Zonde (enkelvoud) is in de eerste plaats een hartsgesteldheid, een bewust gekozen houding van onafhankelijkheid en onwil om Gods wil te doen.

Zonde is ...

  • ... een verslaving: hoe meer je eraan toegeeft, hoe meer die je in zijn macht heeft.
  • ... de meest verwoestende invloed op Gods mooie schepping en daarom HAAT God de zonde.
  • ... niet te overwinnen door een mens en dit is de grootste teleurstelling van de gelovige.
  • ... een neurotisch, dwangmatig, afwijkend gedrag; het is irrationeel, abnormaal.
  • ... de meest ernstige geestelijke aandoening die de mensheid ooit gekend heeft.
  • ... de meest dodelijke en de meest besmettelijke ziekte die we kennen.
  • ... het grootste gevaar voor de geestelijke gezondheid van de mens.
  • ... de oorzaak van ALLE ellende in de wereld (waaronder oorlog, vernietiging, conflicten, ziekte, dood, onderdrukking, mishandeling, enz. enz.)

Een andere betekenis van het woord 'zonde' is: verspilling, niet aan zijn doel beantwoorden. Het is zonde als iets kostbaars stuk gaat, omdat het daarna niet meer bruikbaar is.

Zonden

Zonden (meervoud) zouden we als volgt kunnen omschrijven als vrijwillige overtredingen van Gods geopenbaarde wil:

  • Zonden komen voort uit het hart en hebben meestal te maken met trots, zelfzucht, hebzucht en genotzucht, kortom alles waarbij het eigen ik centraal staat (Romeinen 2:8).
  • Al deze zonden komen voort uit een grondhouding van onafhankelijk van God willen zijn, onszelf willen verheffen en onze eigen belangen nastreven boven de belangen van God en onze medemensen.
  • Veel zonden hebben te maken met ongeloof tegenover God of regelrechte opstandigheid tegenover Hem.
  • Zonden beginnen met keuzen waarbij we Gods levenswet overtreden, die in het kort is samen te vatten als het daadwerkelijk liefhebben van God en de medemens.
  • Zonden zijn daden van ongerechtigheid, waardoor we niet doen waar God en onze medemensen recht op hebben maar hen juist schade toebrengen.

Tegenover wie kunnen we zondigen?

  1. tegenover God - We schieten voortdurend tekort in liefdevolle toewijding aan God en kiezen herhaaldelijk om onze eigen wil te doen en niet die van God.
  2. tegenover de medemensen - We zoeken ons eigen welzijn en vaak ten koste van anderen; we schieten voortdurend tekort in liefde tot onze medemens.
  3. tegenover het nageslacht - Onze zonden zijn een miserabel voorbeeld voor onze kinderen. Ook kunnen de gevolgen van onze zonden als een vloek doorwerken op ons nageslacht (Exodus 20:5).
  4. tegenover onszelf - We doen onszelf tekort door een ongezonde, schadelijke levensstijl. Als we het Leven afwijzen dat God aanbiedt blijft de (eeuwige) dood over.
  5. tegenover de aarde - We zijn schuldig aan onnodig dierenleed en aan de uitbuiting en de vervuiling van de aarde, direct of indirect.

Ernst van de zonde

Ieder mens heeft een aangeboren besef van goed en kwaad. Niemand vindt het fijn om een zondaar te worden genoemd. Het is normaal dat mensen zich schamen voor hun zonden. Dat is een mechanisme waar we als mensen mee zijn geschapen. Zondigen is niet normaal. God haat de zonde en mensen weten ook dat zondigen verkeerd is.

Het is onbegrijpelijk dat we als mensen zo weinig doordrongen zijn van de ernst van de zonde. De meeste mensen, ook veel christenen, vinden eigenlijk dat ze niet zo heel slecht zijn. Maar als we onszelf konden zien door Gods alles ontdekkende ogen, zouden we gek worden van schaamte en wanhopige teleurstelling. Gelovigen krijgen als het goed is een steeds realistischer kijk op hun eigen zondige aard. Naarmate zij in geestelijk opzicht groeien zullen zij steeds meer ontdekken hoe alles maar dan ook alles in zijn leven de geur van de zonde in zich heeft, behalve wat God in zijn leven doet.

Vooral het kruis van Jezus laat ons op een pijnlijke, indringende manier zien hoe afschuwelijk erg het is om te zondigen en hoe immens groot onze zondeschuld is geworden tegenover God, dat Hij zo'n grote prijs moest betalen om de zondeschuld te vereffenen. Vergeet nooit dat het zondeprobleem het allergrootste probleem is van de mensheid.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 4 januari 2017