3.1.3. Het wezen van de satan

Satan of duivel

Het woord 'satan' betekent letterlijk 'tegenstander'. Datzelfde woord komen we in de Hebreeuwse grondtekst bijvoorbeeld tegen in de geschiedenis van Bileam. Daarbij stelt een engel van God zich op als tegenstander van Bileam:

"... de Engel des HEREN stelde zich op de weg op als zijn tegenstander..." (Numeri 22:22, NBG1951)

De benaming 'duivel' is een andere naam voor de satan en is van oorsprong een Grieks woord (diabolos) en betekent letterlijk door-elkaar-gooier, ook in de betekenis van scheidingveroorzaker, lasteraar, haatzaaier. Dat woord wordt in het Nieuwe Testament vaker gebruikt dan 'satan'. De duivel en de satan stellen dezelfde persoon voor.

"... de draak, de slang van weleer, die ook duivel of satan wordt genoemd..." (Openbaring 20:2, NBV2004)

De satan is een geestelijk wezen

De satan is geschapen als een engel, en hij is dus een geestelijk wezen zonder lichaam.

God heeft de mens zo gemaakt, dat hij alleen normaal functioneert in verbondenheid met Hemzelf, ofwel door de inwoning van de Heilige Geest in de geest van de wedergeboren mens. Door de Heilige Geest ervaart de gelovige de gezegende aanwezigheid van God, een enorme geestelijke vrijheid en het vermogen om lief te hebben en God te dienen. Juist in het dienen van God ligt de sleutel tot het hoogste levensgeluk van de mens.

De satan probeert ook gebruik te maken van de menselijke geest, door demonische beïnvloeding, met bezetenheid als uiterste vorm van gebondenheid aan de demonische wereld. De gevolgen zijn geestelijke slavernij, psychische stoornissen, ziekte, angst en wanhoop, haat tegenover alles wat waarde voor God heeft, vooral tegenover Gods kinderen. Hoe meer iemand zich door de satan tot zonde laat verleiden en hoe sterker zijn geestelijke verbondenheid met de satan is, hoe dieper een mens wegzakt in een moeras van zonde en ellende.

Satanische drie-eenheid

Het zal ons niet verbazen dat de satan of duivel, die in veel opzichten Gods tegenbeeld is, ook een soort drie-eenheid in zich heeft. Niet dat de satan zelf een drie-enig wezen is, maar in het rijk van de satan is die drie-eenheid wel terug te vinden. Het duidelijkst lezen we dat in het volgende Bijbelvers:

"En de duivel ... wordt in de poel van vuur en zwavel gegooid, bij het beest en de valse profeet..." (Openbaring 20:10)

Deze drie satanspersonen kunnen we tot op zeker opzicht vergelijken met de drie Godspersonen:

functie Godspersoon satanspersoon
hoogste gezag Vader duivel
focus op de materiële wereld Zoon beest (wereldlijke macht)
focus op de geestelijke wereld Heilige Geest valse profeet (leugenachtige religieuze macht)

Satans drie-eenheid

Satanspersoon 1: satan of duivel

De DUIVEL is het hoofd van de duivelse machten in de geestelijke wereld. Hij heeft vele demonen onder zich, gevallen engelen. In het Bijbelboek Openbaring wordt hij ook wel 'draak' genoemd.

"... een grote vuurrode draak met zeven koppen en tien horens. En op zijn koppen zeven diademen. En zijn staart veegde het derde deel van de sterren van de hemel en wierp die op de aarde." (Openbaring 12:3-4, HSV2010)

De koppen en kronen zijn een symbolische illustratie van zijn macht. Ook de satan heeft een 'koninkrijk' (bijvoorbeeld Matteüs 12:26). De horens zeggen iets van zijn kracht. Het tweede deel van dit Bijbelgedeelte doet denken aan de zondeval van de satan, waarbij een deel van de engelen (=sterren) de kant van de satan kozen en dus ook opstandig werden tegenover God.

Satanspersoon 2: beest

Het BEEST wordt in het Bijbelboek Openbaring beschreven als satans vertegenwoordiging op aarde in de vorm van demonisch geïnspireerde, antisemitische en antichristelijke wereldmachten door de eeuwen heen. In Openbaring 13 lezen we dat het beest zich kenmerkt door wreedheid, onderdrukking van alle onderdanen, vervolging van gelovigen en godslastering. Het is niet moeilijk om in de geschiedenis en in de wereld van vandaag wereldlijke machten aan te wijzen met die kenmerken.

Satanspersoon 3: valse profeet

De VALSE PROFEET wordt in het Bijbelboek Openbaring beschreven als de leugenprofeet. Deze leugenprofeet is de tegenhanger van de Heilige Geest, die ook wel 'Geest ven de waarheid' wordt genoemd. De valse profeet is er door de eeuwen heen op uit om de mensheid te misleiden, God en godsdienst belachelijk te maken, mensen te weerhouden om God te kennen en te dienen, en tot zonde te verleiden. Kijk bijvoorbeeld maar naar de eeuwenoude, irrationele haat van grote groepen mensen tegenover joden, christenen en alles wat met beide godsdiensten te maken heeft. Uiteindelijk is het doel van de satan om de mensheid aan te zetten tot massale opstand tegen God (Openbaring 16:13-14).

Ambities voor wereldheerschappij

Het doel van de satan is altijd geweest om God van zijn troon te stoten en zelf de heerser van de schepping te worden. Om dat doel te bereiken zou hij een groot aantal invloedrijke volgelingen nodig hebben. Uit Bijbelse gegevens kunnen we afleiden dat hij tot nu toe heel wat pogingen gedaan heeft om dit voor elkaar te krijgen:

  1. Een groot aantal engelen heeft zijn kant gekozen en is opstandig geworden tegen God.
  2. Door de zondeval op aarde is de hele mensheid onder zijn gezag gekomen.
  3. Toen de Zoon van God naar de aarde kwam om de mensheid van de ondergang te redden probeerde de satan Hem tot zonde te verleiden en voor zich te winnen. Jezus liet zich niet verleiden. Sterker nog: door zijn kruisdood bracht Hij verzoening tot stand tussen God en de mensheid zodat de satan zijn grip op de mensheid kwijt raakte.
  4. In deze tijd, tussen de eerste komst en de wederkomst van Jezus, doet de satan alles om Gods volk tot zonde te verleiden en blind te maken voor Gods waarheid.
  5. Aan het einde van het Messiaanse Vrederijk zal hij proberen om de hele mensheid in opstand te brengen tegenover Jezus, die dan over de aarde zal regeren. Het zal hem niet lukken. Daarna gaat hij zijn uiteindelijke, welverdiende veroordeling tegemoet.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013