3.2.4. Hoe Eva verleid werd

Bij de verkeerde boom

"Van alle in het wild levende dieren die God, de HEER, gemaakt had, was de slang het sluwst..." (Genesis 3:1, NBV2004

De satan vertoonde zich daar in de belichaming van een slangachtig dier. Niet zo'n verwonderlijke keuze voor zo'n glibberige gladjanus van een verleider. Laten we het dier maar een 'serpent' noemen, in navolging van Engelse Bijbelvertalingen. Dat klinkt erg negatief en dat is ook de bedoeling. Wel stond het dier bekend om zijn grote intelligentie. Het serpent was het symbool van eigen wijsheid en eigen aantrekkelijkheid. Hij werd het sluwste dier genoemd en dat betekent dat zijn intelligentie de geur van de zonde met zich mee droeg...

De kunst van het verleiden

De satan is als geen ander de absolute kampioen in de hogere verleidingskunsten. Als verleider houdt hij zich verre van dwang uitoefenen, manipuleren of dwingen. Nee, hij speelt een veel subtieler spel. Hij doet niets anders dan iemand aansporen om een bestaande behoefte te bevredigen. En als de mensen dan ervoor kiezen om die innerlijke behoeften en verlangens te bevredigen dan doen ze het zelf en ja, de satan staat dan natuurlijk niet in voor de gevolgen.

De satan, de meester-verleider, heeft in het paradijs gebruik gemaakt van een eenvoudige verleidingstechniek, waarmee hij niet alleen in het paradijs, maar ook later over de hele wereld miljoenen malen succes heeft gehad. Wees gewaarschuwd, hij probeert ze dagelijks ook op jou toe te passen.

Stap 1 - Eerst de zwakste plek opzoeken

Bij elke strijd is het belangrijk te weten wat de zwakste plek van je tegenstander is. Bij de mens is dat zijn gevoel, dat van binnenuit wordt aangestuurd door innerlijke behoeften. Een behoefte is iets wat bevredigd moet worden om je gelukkig te voelen. Let maar op: bij verleidingen wordt altijd het gevoel aangesproken.

De satan wist wat de zwakste schakel was bij het mensenpaar: de vrouw. Hij wist heel goed dat een vrouw zich van nature meer laat leiden door haar gevoel dan een man en dat zij daardoor ontvankelijker voor verleiding is dan de man. Ook kende hij de behoefte van Adam en Eva naar onafhankelijkheid, een geschapen eigenschap van alle mensen, maar die onder de gehoorzaamheid van God moet worden gebracht.

Ook vandaag zoekt de satan de zwakste plekken op bij mensen om hen juist op die gebieden suggesties te doen hoe ze gelukkig kunnen worden door hun bestaande behoeften te bevredigen. Maar dan heeft hij het wel gemunt op vleselijke behoeften, die door je oude natuur worden opgezweept. Ken je je eigen kwetsbare plekken, de gebieden in je leven waar je gemakkelijk struikelt, vooral als het je tegen zit in het leven? Wees op je hoede, want daar loop je grote risico's. Bid om Gods bescherming en om alertheid.

Stap 2 - Gods waarheid tot leugen verklaren

Heel subtiel ging de satan Eva's gedachten afleiden van de zegeningen, toekomstperspectieven en de enorme vrijheid die God aan hen beiden heeft gegeven. Hij probeerde hun aandacht te richten op dat ene wat God hen niet had toegestaan: eten van die ene boom. Daarbij ging hij Gods waarheid zodanig presenteren en verdraaien dat die belachelijk leek of op zijn minst een beetje vreemd:

"Dit dier (het serpent) vroeg aan de vrouw: 'Is het waar dat God gezegd heeft dat jullie van GEEN ENKELE BOOM in de tuin mogen eten?'" (Genesis 3:1, NBV2004)

Let goed op: de satan liegt altijd, maar hij verpakt zijn leugens vrijwel altijd samen met wat waarheid en dat is heel erg verraderlijk. In dit geval is het waar dat God het eten van één boom verboden heeft. Eva was even beduusd door deze manier van spreken en werd ogenblikkelijk in de verdediging gedwongen:

"We mogen van de vruchten van alle bomen eten ... behalve van de boom in het midden van de tuin. God heeft ons verboden van de vruchten van die boom te eten of ze zelfs maar aan te raken; doen we dit toch, dan zullen we sterven." (Genesis 3:2-3, NBV2004)

Wat vreemd dat iemand een andere versie geeft van Gods woorden. Zou ze het zelf soms verkeerd begrepen hebben? Ze zette Gods waarheid er wel netjes tegenover, maar desondanks was de twijfel aan Gods goedheid en voorzienigheid in haar hart gezaaid En dat was precies waar het serpent op uit was. Door zijn sluwe en toch ook wel redelijk klinkende opening werd Eva letterlijk van haar stuk gebracht: ze stond niet meer stevig op het fundament van Gods waarheid. Misschien was het verbieden van die ene boom toch wel een beetje onredelijk van God. De satan ging vervolgens een stapje verder:

"Jullie zullen helemaal niet sterven..." (Genesis 3:4, NBV2004)

Openlijk werd Gods waarheid tot leugen verklaard. Of misschien ook niet? Het is maar net wat je onder sterven verstaat. De satan wist heel goed dat Adam en Eva niet dood op de grond zouden vallen na het eten van zijn vruchten en daarom was zijn opmerking toch nog een beetje waar ook. Ja, hij wist het goed te brengen. God bedoelde met sterven natuurlijk in de eerste plaats dat ze in geestelijke zin zouden sterven als ze zondigden. Wat Eva betreft: ze begon eraan te twijfelen of het wel redelijk van God was om hen te verbieden van deze bijzondere boom te eten. En dan is het maar een kleine stap om ook de andere woorden van God, over dat sterven, in twijfel te trekken. Zo werkt het.

Stap 3 - De leugen tot waarheid verklaren

De satan gaf Eva niet veel tijd om over het vorige na te denken, want meteen daarna haalde hij zijn derde verleidingstechniek tevoorschijn en ging hij zijn eigen leugen als waarheid verkopen:

"Jullie zullen helemaal niet sterven, zei de slang. Integendeel, God weet dat jullie de ogen zullen opengaan zodra je daarvan eet, dat jullie dan als goden zullen zijn en kennis zullen hebben van goed en kwaad." (Genesis 3:4-5, NBV2004)

De satan spiegelde Eva voor dat zij door te eten het hoogst denkbare geluk zou verwerven: door onafhankelijk van God te worden zou ze juist even belangrijk en wijs worden als God en de hoogste vorm van zelfrealisatie bereiken! God had gezegd dat het eten van de doodsboom tot de dood zou leiden, maar de satan schilderde het kennen van goed en kwaad juist voor als de meest aantrekkelijke manier van leven. De gedachten van Eva werden zo vertroebeld dat ze niet meer besefte dat het vooral GODS plan was om de mens 'als God' te laten zijn, alleen via een andere weg. De satan wilde de mens alleen maar als hemzelf doen worden: een miserabel zondig schepsel met een stinkende doodsgeur. Wat kan hij zijn leugens mooi verpakken!

"God is streng. Hij gunt je geen pleziertjes. Alles wat leuk is heeft Hij verboden. God maakt je tot slaven. Wees vrij en kies voor jezelf. Het geluk kun je alleen maken als je voor jezelf opkomt." Dat is de kern van de boodschap die vandaag in allerlei vormen op ons afkomt, in de media en in de steeds meer seculiere samenleving. Het is in wezen precies dezelfde boodschap als die van het serpent in het paradijs en die toen de dood tot gevolg had: op korte termijn de geestelijke dood en op langere termijn ook de lichamelijke dood. Genesis 3 is blijvend actueel! De satan en zijn leugenpakket zullen eenmaal worden vernietigd, maar wie zijn hart op God blijft richten vindt het eeuwige leven. Dat zijn de feiten.

Verleid

Daar stond Eva. Haar gevoel werd overspoeld door een zelfzuchtig verlangen naar eigen succes en grootheid zonder lastige afhankelijkheid van God. Het verstand werd bedwelmd met leugens. De verleiding zette haar onder een enorme druk om meteen te beslissen. Het kwam niet in haar op om met Adam te overleggen. Haar verstand zou haar toch moeten zeggen dat zo'n belangrijke keuze niet door haar maar door hem moet worden genomen. Hij was immers verantwoordelijk voor hen beiden. Maar nee, hoe sterker de verleiding, hoe meer het verstand wordt uitgeschakeld.

Toegeven aan verleiding is gemakkelijk, terwijl het weerstaan van verleiding innerlijke strijd kost, en dat is vermoeiend. Een verleiding schreeuwt altijd om impulsieve, snelle beslissingen. Op dat moment wordt het verlangen dat haar naar de doodsboom had gestuwd, bevrucht, zodat het de zonde baart:

"(1) De vrouw keek naar de boom. (2) Zijn vruchten zagen er heerlijk uit, ze waren een lust voor het oog, en ze vond het aanlokkelijk dat de boom haar wijsheid zou schenken. (3) Ze plukte een paar vruchten (4) en at ervan..." (Genesis 3:6, NBV2004)

En daarmee werd het lot van de mensheid bezegeld.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013