1.1.6. Goddelijke drie-eenheid

In de Bijbel openbaart God zich in drie Godspersonen of manifestatievormen:

  1. Vader
  2. Zoon
  3. Heilige Geest.

Christenen geloven niet in drie afzonderlijke goden, maar in een drie-eenheid van de enige ware God. Deze bestaat uit drie min of meer zelfstandig optredende Godspersonen, die tegelijk onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn tot één Godheid. Het begrip drie-eenheid komt als zodanig niet in de Bijbeltekst voor. Deze term is een poging om de relatie van de drie Godspersonen te beschrijven, die overigens op diverse Bijbelplaatsen wel in één adem worden genoemd:

"Ga er daarom op uit om alle volken tot mijn discipelen te maken. Doop hen in de naam van de Vader en van de Zoon en van de Heilige Geest. Leer hen altijd te doen wat Ik u heb gezegd." (Matteüs 28:19, HB1987)

"De genade van de Heer Jezus Christus, de liefde van God en de eenheid met de heilige Geest zij met u allen." (2 Korintiërs 13:13, NBV2004)

Laten we eerst een paar onderscheidende kenmerken van de drie Godspersonen bekijken.

God de Vader

God de Vader is onzichtbaar voor mensenogen.

"Hij (=God de Vader) alleen is onsterfelijk en hij woont in een ontoegankelijk licht; geen mens heeft hem ooit gezien of kan hem zien..." (1 Timoteüs 6:16, NBV2004)

"Niemand heeft ooit God gezien; de eniggeboren Zoon, die aan de boezem des Vaders is, die heeft Hem doen kennen." (Johannes 1:18, NBG1951)

Het is de Zoon waardoor God de Vader waargenomen kan worden, want Jezus zei:

"Wie mij gezien heeft, heeft de Vader gezien..." (Johannes 14:9, NBV2004)

Als hoofdpersoon van de drie-enige Godheid is het in de eerste plaats de Vader die de schepping tot stand heeft gebracht en die de schepping onderhoudt.

Gods relatie met zijn volk Israël wordt meestal geschilderd als die van een heilige God, die een goede, rechtvaardige Koning is voor zijn onderdanen. Gods heerschappij en soevereiniteit komt daarin sterk naar voren. Omdat God de Vader de hoofdpersoon van de Godheid is, kunnen we het beste aan God de Vader denken als we in het Oude Testament over 'God' of 'de Heer' lezen.

In het Nieuwe Testament onthult Jezus Gods vaderschap in een veel diepere zin. God is immers niet alleen Vader in de betekenis van Schepper, in fysieke zin dus, maar in geestelijke zin ook als Herschepper waardoor mensen via de weg van bekering en wedergeboorte kinderen van God zijn geworden. Jezus noemde God tegenover zijn discipelen 'mijn en uw Vader' (Johannes 20:17).

Lees veel meer over God in de volgende hoofdstukken. Overal waar in de Bijbel en in 'Herschepping' over God wordt gesproken, gaat het in eerste instantie over God de Vader, tenzij anders aangegeven.

God de Zoon

"Nadat God voorheen vele malen en op vele wijzen tot de vaderen gesproken had door de profeten, heeft Hij in deze laatste dagen tot ons gesproken door de Zoon, Die Hij Erfgenaam gemaakt heeft van alles, door Wie Hij ook de wereld gemaakt heeft. Hij, Die de afstraling van Gods heerlijkheid is en de afdruk van Zijn zelfstandigheid, Die alle dingen draagt door Zijn krachtig woord, heeft, nadat Hij de reiniging van onze zonden door Zichzelf tot stand had gebracht, Zich gezet aan de rechterhand van de Majesteit in de hoogste hemelen." (Hebreeën 1:1-3, HSV2010)

Jezus is de Zoon van God, maar geen schepsel van God. De Zoon is een verschijningsvorm van de eeuwige God en daarom kunnen we niet spreken over het 'ontstaan' of 'geboren worden' van de Zoon. Daarom kon Jezus van zichzelf zeggen:

"Ik ben de eerste en de laatste, het begin en het einde." (Openbaring 1:17, NBG1951)

"Ik en de Vader zijn één." (naar Johannes 10:38)

Jezus is tegelijk volledig God en volledig mens. Jezus noemde zichzelf zowel Zoon van God als Mensenzoon. Als mensen hebben we moeite om daarbij de juiste balans in acht te nemen. Bij het lezen van de evangeliën zien sommige Bijbellezers alleen maar de Zoon van God, die alles kon omdat Hij God was. Ze gaan dan gauw voorbij aan zijn menselijkheid. Andere Bijbellezers zien Hem in de eerste plaats als mens, die een goed voorbeeld gaf, en gaan voorbij aan zijn goddelijkheid. Maar Jezus heeft een volledig goddelijke natuur en Hij is ruim tweeduizend jaar geleden op aarde geboren en heeft daar ook een volledige menselijke natuur aangenomen. En die beide naturen zal Hij altijd behouden.

Lees veel meer over Jezus in deel 4 'Jezus'.

God de Heilige Geest

God de Heilige Geest is God die zich vooral manifesteert in de geestelijke wereld. Hij is het 'innerlijk' van de Vader. De Heilige Geest woont permanent in de harten van wedergeboren gelovigen waardoor zij in verbinding staan met God zelf, de bron van alle zegen en kracht.

De Heilige Geest speelt de belangrijkste rol in het herscheppingsproces van de mensen en bewerkt ook hun geestelijke ontwikkeling. Daarmee verband houdend is het de taak van de Heilige Geest om vanuit de geestelijke wereld met de gelovigen te communiceren. Daardoor kunnen mensen God ervaren en zijn stem verstaan. Ook is het de Heilige Geest die openbaringen aan mensen doorgeeft. Voorbeelden hiervan zijn het inspireren van de Bijbelschrijvers, het doorgeven van profetieën, het 'verlichten' van een mensenhart zodat hij zicht krijgt op God en Gods bedoelingen.

In Johannes 14:16-24 legt Jezus aan de discipelen uit wie de Heilige Geest is.

"En Ik zal de Vader vragen jullie een andere Helper te geven, die voor altijd met jullie zal zijn." (Johannes 14:16, WV1995)

Lees veel meer over de Heilige Geest in hoofdstuk 'Heilige Geest'.

Goddelijke drie-eenheid en de scheppingsorde

De goddelijke drie-eenheid hangt samen met Gods scheppingsorde, namelijk dat Hij er voor gekozen heeft zowel een geestelijke als een materiële wereld te maken. De Heilige Geest is vooral de manifestatie van de Godheid in de geestelijke wereld. De Zoon is de manifestatie van de Godheid in de materiële wereld. God de Vader staat boven alles en iedereen, dus Hij omvat de geestelijke en de materiële wereld.

Je zou ook kunnen zeggen: de Vader is de hoofdpersoon, de Zoon is de 'buitenkant' van God en de Heilige Geest is de 'binnenkant' van God. Vader, Zoon en Heilige Geest zijn dus niet elk een derde deel van de Godheid, maar elk van de Godspersonen kan als de ene, waarachtige God worden aangesproken en elk van Hen kan de totale Godheid vertegenwoordigen.

Uitleg over de goddelijke drie-eenheid

Ik wil een poging wagen om de drie-eenheid enigszins uit te leggen. Evenals onze Schepper hebben we als mensen drie wezensaspecten: geest, ziel en lichaam. Dat zouden we de menselijke drie-eenheid kunnen noemen. Onze ziel is het centrale deel van onze persoonlijkheid en omvat ons bewustzijn. Daarnaast hebben we een lichaam, waarmee we op aarde functioneren en een geest om met de geestelijke wereld verbonden te zijn. Daarin zijn we een afbeelding van de goddelijke drie-eenheid.

Onze geest, ziel en lichaam vormen een onlosmakelijk geheel, en toch... We hebben een lichaam, maar als we dromen, nemen we waar met onze geest en niet met onze lichamelijke zintuigen. Als ons lichaam sterft, blijft het op de aarde, maar dan gaan onze ziel en onze geest naar de hemel. Kennelijk kunnen bij mensen lichaam, ziel en geest ook tot op zekere hoogte afzonderlijk optreden, terwijl ze een onlosmakelijk geheel vormen en behoren bij één en dezelfde persoonlijkheid. Daarom is het ook niet zo vreemd dat God, van wie we als evenbeelden geschapen zijn, als drie afzonderlijke Godspersonen kan optreden. Gods wezen is bovendien natuurlijk van een veel hogere orde dan het menselijk wezen.

Samenhang van de drie Godspersonen belangrijker dan verschillen

Het begrip drie-eenheid houdt niet alleen in dat er drie afzonderlijke Godspersonen zijn, maar ook dat die drie Godspersonen een EENHEID vormen. Gods unieke persoonlijkheid weerspiegelt zich in alle drie de Godspersonen. Zo lezen we dat zowel de Vader, de Zoon en de Heilige Geest betrokken zijn bij de schepping. Van alle drie de Godspersonen wordt gezegd dat ze vol liefde zijn. Sommige taken of rollen van de drie Godspersonen overlappen elkaar, zodat de 'grenzen' tussen de Vader, de Zoon en de Heilige Geest niet precies zijn aan te geven. De onderlinge samenhang tussen de Godspersonen is belangrijker dan de onderlinge verschillen.

Daarom mogen we de drie Godspersonen nooit los zien van elkaar. Sommige mensen praten altijd over Jezus, anderen meer over de Vader. Weer anderen spreken relatief vaak over wat de Heilige Geest in hun leven doet. Sommige mensen vinden de Vader diep in hun hart wel erg streng en Jezus een stuk vriendelijker, maar dat is gewoon niet zo. Ze zijn beide even streng en beide even vriendelijk. Jezus en de Vader zijn één, dat heeft Jezus zelf gezegd. En de Heilige Geest wordt zowel de Geest van God als de Geest van Jezus genoemd. God is één, en Hij is de meest fantastische Godspersoon in het heelal en Hij is het waard dat we alles doen wat mogelijk is om Hem beter te leren kennen...

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013