1.4.4. God is ruimhartig

Bij het bespreken van Gods karakter hanteren we vier karakteraspecten, onderverdeeld in twaalf karaktereigenschappen:

Gods karakteraspect karaktereigenschappen
wijs verstandig, rechtvaardig, creatief
vriendelijk bewogen, relatiegericht, ruimhartig
krachtig eigenmachtig, gezagvol, daadkrachtig
zorgzaam trouw, dienstbaar, werkzaam

Gods karaktereigenschappen

God is genadig

Gods genadigheid is de eigenschap waardoor God gemotiveerd is om aan mensen gunsten te verlenen zonder dat daar van hun kant een tegenprestatie verlangd wordt. God heeft ervoor gekozen vooral een gevende God te zijn en daar heeft Hij ongetwijfeld veel plezier in. Dit sluit aan bij de woorden van Jezus:

"... Geven maakt gelukkiger dan ontvangen.' (Handelingen 20:35, NBV2004)

Bij het begrip 'Gods genade' denken meeste Nederlandse gelovigen ogenblikkelijk aan vergeving van zonden, maar het begrip omvat dus veel meer dan dat. We moeten niet bij elk Bijbels begrip de zonde vooraan zetten, want dat doet te kort aan wie God is en aan zijn bedoelingen met de mensheid.

God is goedgeefs

God is buitengewoon royaal in het geven van zegeningen:

"Hij heeft zijn eigen Zoon niet gespaard, maar hem uitgeleverd om ons te redden. Als hij zelfs zijn Zoon heeft gegeven, zal hij ons al het andere dan ook niet geven?" (Romeinen 8:32, GNB1996)

God kan niet meer beloven dan dit. In feite HEEFT God aan elke gelovige alles geschonken. De beperkende factor is het feit dat gelovigen maar een fractie van de toegezegde zegeningen opvraagt, aanneemt en gebruikt.

De Bijbel staat vol met voorbeelden van onverdiende goedheid, die God aan zijn volk belooft en uitdeelt. Jezus laat iets van de warme menslievendheid van God zien als Hij kinderen bij zich laat komen en hen spontaan omarmt en zegent.

God is vergevingsgezind

"Want allen hebben gezondigd en missen de heerlijkheid van God, en worden om niet gerechtvaardigd door Zijn genade, door de verlossing in Christus Jezus." (Romeinen 3:23-24, HSV2010)
"... de genade, die God schenkt, is het eeuwige leven in Christus Jezus, onze Here." (Romeinen 6:23, NBG1951)

Gods vergevingsgezindheid tegenover de mensen komt in het kort hierop neer:

  1. God wil niet de straf geven die ze verdienen en
  2. God wil het goede geven dat ze niet verdienen.

God heeft er geen plezier in om straffen uit te delen als mensen zich hebben misdragen. Hij laat zijn ruime hart ook spreken en vergeeft van harte wie Hem hun zonden erkennen en Hem willen gehoorzamen. Aan de andere kant blijft Gods rechtvaardigheid gehandhaafd doordat kwaadwillende mensen wel degelijk gestraft worden.

God is zeer royaal in zijn vergeving, veel royaler dan de mensen. Eenmaal vergeven zonden komen niet meer bij Hem op en God doet ze zover weg dat Hij zelf er niet meer bij kan. Ze bestaan dan eenvoudig niet meer. God die alles in de schepping kan waarnemen kan ze dus ook niet meer vinden:

"... Onze zonden werpt hij in de diepten van de zee." (Micha 7:19, NBV2004)

Inderdaad, als God vergeeft, doet Hij dit grondig en van harte:

"Want zo hoog de hemel is boven de aarde, zo is Zijn goedertierenheid machtig over wie Hem vrezen. Zo ver het oosten is van het westen, zo ver heeft Hij onze overtredingen van ons gedaan." (Psalm 103:11-12, HSV2010)

God is veel ruimhartiger dan de mensen en niemand is zo vergevingsgezind als God. Jezus heeft Gods genade op aarde getoond door in onze plaats te sterven, om daarmee de straf op zich te nemen, die wij verdiend hadden. Gods genadigheid houdt ook in dat Hij rekening houdt met ieders beperkingen. Hij laat zijn rechtvaardige oordelen niet tot het uiterste gaan.

"Dit zegt hij die hoog is en verheven ... Niet eindeloos blijf ik twisten, niet eeuwig duurt mijn toorn ..." (Jesaja 57:15-16, NBV2004)

Zie ook onderwerp 'Verloren zoon' in hoofdstuk 'Gelijkenissen van Jezus'.

God is barmhartig

Verwant aan het begrip 'genadigheid' is het begrip 'barmhartigheid', in sommige Bijbelvertalingen ook wel innerlijke ontferming genoemd. Het woord 'barmhartigheid' is verwant aan het Hebreeuwse woord voor baarmoeder, waarmee dus een zeer diepe liefdevolle aandacht wordt uitgedrukt. Innerlijke ontferming of barmhartigheid is een belangrijke eigenschap van God. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat Hij deze eigenschap van zichzelf noemde toen Hij zijn Naam uitriep tegenover Mozes:

"De HEER daalde neer in een wolk, kwam bij hem staan en riep de naam HEER uit. De HEER ging hem voorbij en riep: 'HEER! De HEER is een barmhartige en genadige God, geduldig, groot in liefde en trouw..." (Exodus 34:5-6, WV1995)

Het gaat hier dus niet om een van de vele eigenschappen van God, maar om een kerneigenschap. Geen enkele oudtestamentische gelovige heeft zo dicht bij God geleefd als Mozes. Tegenover niemand heeft God zoveel van zijn innerlijk laten zien als aan Mozes. Deze woorden zijn dus goud waard!

God is barmhartig en bewogen met de mensen in nood, die hulp van buitenaf nodig hebben. Hij is een Vader voor weduwen en wezen. God luistert naar de 'verbrokenen van hart , de zwakken en de rechtelozen:

"Hij geneest de verbrokenen van hart en verbindt hun wonden." (Psalm 147:3, NBG1951)

"De HEERE ondersteunt allen die vallen, Hij richt alle gebogenen op. " (Psalm 145:14, HSV2010)

"Juich voor de HEER, want de HEER is zijn naam, vader van wezen, beschermer van weduwen... God geeft de eenzamen een thuis..." (Psalm 68:5-7, WV1995)

God zorgt voor gelovigen als een vader:

"Zoals een vader zich ontfermt over zijn kinderen, zo ontfermt de HEERE Zich over wie Hem vrezen." (Psalm 103:13, HSV2010)

of als een moeder:

"Zoals een moeder haar zoon troost, zo zal ik jullie troosten." (Jesaja 66:13, NBV2004)

Gods genadigheid strekt zich niet alleen uit over gelovigen, die in verbondenheid met Hem leven, maar ook over andere mensen. Dat kunnen we bijvoorbeeld zien in het Bijbelboek Jona:

  • God redde de zeelieden in de storm (nadat ze Jona in de zee hadden gejonast).
  • God redde Jona uit het water door een zeemonster dat hem inslikte en later weer uitspuugde.
  • God redde de bevolking van Nineve nadat ze tot inkeer waren gekomen.

Voorwaarde is wel dat zij God als zodanig erkennen en respecteren.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 4 januari 2017