1.4.2. God is bewogen

Bij het bespreken van Gods karakter hanteren we vier karakteraspecten, onderverdeeld in twaalf karaktereigenschappen:

Gods karakteraspect karaktereigenschappen
wijs verstandig, rechtvaardig, creatief
vriendelijk bewogen, relatiegericht, ruimhartig
krachtig eigenmachtig, gezagvol, daadkrachtig
zorgzaam trouw, dienstbaar, werkzaam

Gods karaktereigenschappen

God is vol emotie

God is allesbehalve een gevoelloos en onverstoorbaar Opperwezen. Integendeel, Hij is een persoonlijk God, boordevol emotie. Er is geen warmere persoonlijkheid in het heelal dan God. Bij God komen we ook allerlei emoties tegen die we als mensen ook kennen: blijdschap, enthousiasme, verrukking, boosheid, teleurstelling, verdriet, enzovoort. God laat zijn emoties volledig toe, onderdrukt ze dus niet, maar weet ze wel volledig te beheersen.

God is spontaan

Toen moeders hun kinderen bij Jezus brachten, zond Hij ze niet weg en ging hen ook geen zondagsschoolverhaal vertellen. Nee, Jezus omhelsde de kinderen spontaan zodat ze zich thuis en veilig zouden voelen in zijn armen. Hij wilde dat moment niet graag missen. Er moet een diepe bewogenheid in zijn stem hebben geklonken toen Hij zei:

"Laat de kinderen bij me komen, houd ze niet tegen..." (Marcus10:16, NBV2004)

En reken maar dat de kinderen onbevreesd toeliepen op deze Man met zo'n liefdevolle blik in zijn ogen. Kinderen voelen haarfijn aan wie ze kunnen vertrouwen en wie niet! En denk eens aan de gelijkenis van de verloren zoon en de manier waarop de Vader zijn teruggekeerde zoon tegemoet rende:

"... En toen hij nog ver van hem verwijderd was, zag zijn vader hem en deze was met innerlijke ontferming bewogen en hij snelde hem tegemoet, viel hem om de hals en kuste hem." (Lucas 15:20, HSV2010)

Deze korte zin bruist van intense ontroering en spontaniteit. Hierdoor wil Jezus ons laten weten dat de Vader ontroering kent en kan bruisen van spontaniteit.

God is vreugdevol

In het vervolg van deze gelijkenis zien we dat de vader onmiddellijk een feestje ging organiseren om de thuiskomst van de zoon te vieren:

"En breng het gemeste kalf en slacht het, en laten we eten en vrolijk zijn." (Lucas 15:23, HSV2010)

Daarna lezen we in deze gelijkenis dat de vader in de gelijkenis ervoor zorgde dat er muziek was en dat er werd gedanst, kortom: een uitbundig feest. En wie zou het vrolijkst en uitbundigst zijn geweest? Ongetwijfeld de vader. Ja, onze hemelse Vader is ook zo.

Je ziet wel eens ouderwetse kinderbijbels, waarin Jezus wordt uitgebeeld als een man met een serieuze, wereldvreemde, emotieloze uitdrukking op een uitgestreken gezicht. Dat spreekt boekdelen over de opvattingen van die tijd... Zo'n afbeelding doet afbreuk aan het mens-zijn van Jezus. Ik geloof zeker dat Jezus niet alleen diep geestelijke gesprekken met zijn discipelen heeft gevoerd, maar dat ze ook vreselijk met elkaar gelachen hebben. Jezus was nooit gestrest, maar volkomen ontspannen en humor hoort daar gewoon bij.

Of denk je dat Jezus op de bruiloft in Kana de hele tijd achter een glas zuurkoolsap somber hoofdschuddend voor zich uit zat te staren, terwijl de anderen plezier maakten? Welnee, Hij deed gewoon mee en zorgde zelfs voor wijn om het feest door te laten gaan (Johannes 2:1-10). En als er gedanst werd deed Jezus natuurlijk gewoon mee. Kun je het je voorstellen? Johannes beschrijft dit voorval niet voor niets als het eerste wonder van Jezus. Daarmee wilde hij laten zien dat vreugde en Jezus heel goed bij elkaar horen, en vooral ook dat Hij zijn vreugde met ons wil delen.

God kan genieten

God kan zich intens verheugen over zijn schepping. We zien dat in de scheppingsgeschiedenis van Genesis 1. Het was God die de Israëlitische feesten, rustdagen en sabbatsjaren heeft ingesteld, zodat zijn volk kon ontspannen en blij zijn. Onze Schepper verheugt zich over veel dingen. Kijk eens naar de volgende opmerkelijke Bijbeltekst:

"De HEER ... zal vol blijdschap zijn, verheugd over jou, in zijn liefde zal hij zwijgen, in zijn vreugde zal hij over je jubelen." (Sefanja 3:17, NBV2004)

"... Hij zal over u juichen met gejubel." (Sefanja 3:17, NBG1951)

Kunnen we ons dat voorstellen? Onze God, die staat te juichen, als een vader bij een voetbalveld als zijn zoontje een doelpunt scoort? En dan te bedenken dat Hij zo enthousiast kan zijn over mensen, die toch zondig zijn. Of denken we soms dat God aldoor maar narrig naar ons zit te kijken omdat we zoveel verkeerd doen? De Bijbel laat dat beeld niet zien.

God lijdt pijn en verdriet

God heeft niet alleen een enorme capaciteit om te genieten en blij te zijn, maar ook om pijn te lijden en verdriet te hebben. Jezus heeft ons daar het een en ander van laten zien:

  • Jezus huilde bij het graf van zijn vriend Lazarus (Johannes 11:35-36).
  • Jezus huilde over de rampen die over Jeruzalem zouden komen (Lucas 19:41).
  • Jezus zweette bloed in de olijfgaard Getsemane omdat Hij opzag tegen zijn lijdensweg (Lucas 22:44).

Gods meest intensieve lijden vond plaats in verband met het uiteindelijke lijden en sterven van Jezus. Als mensen kunnen we getroost worden, maar voor Gods verdriet is er geen verzachting: Hij draagt het volledig. God voelt met ons mee en elke traan die we huilen uit bitter verdriet, huilt Hij met ons mee. Bovendien voelt Hij zelfs de pijn die diep in ons hart verborgen ligt en waar we zelf nauwelijks of niet bij kunnen komen!

Wat moet er door God heengegaan zijn toen zijn Zoon aan het kruis hing! Ik geloof dat de pijn van Golgota voor God geen verleden tijd is. De eeuwige God kan immers tegelijk in heden, verleden en toekomst leven, zodat ik ervan uitga dat Hij de pijn nog steeds voelt. Ook lijdt God persoonlijk door wat mensen elkaar aandoen. Daarom zei Jezus tegen Saulus "waarom vervolg je MIJ" vanwege zijn vervolging van de christenen (Handelingen 9:4). Jezus, die vanwege zijn verblijf op aarde alles weet over pijn lijden, voelt mee met ons.

"Want de hogepriester die wij hebben is er een die met onze zwakheden kan meevoelen, juist omdat hij, net als wij, in elk opzicht op de proef is gesteld, met dit verschil dat hij niet vervallen is tot zonde." (Hebreeën 4:15, NBV2004

Dat is een grote bemoediging voor wie worstelt met een diep verdriet of ernstige lichamelijke pijn. Ook verderop in het Nieuwe Testament lezen we over Gods verdriet, bijvoorbeeld in de woorden:

"En bedroef de Heilige Geest van God niet..." (Efeziërs 4:30, HSV2010)

Soms wil God zijn verdriet met mensen delen, maar er zijn maar weinig mensen die daar voor openstaan. Zo liet Hij de profeet Hosea trouwen met een prostituee, zodat deze iets kon meevoelen van het grote verdriet dat God had vanwege de ontrouw van zijn volk Israël (Hosea 1).

God kan boos zijn

God is gevoelig als het gaat om de eer van zijn naam. Heel terecht is Hij daarover aangedaan:

"Het deed mij verdriet dat mijn heilige naam zo door het volk van Israël ontwijd werd, bij alle volken waar het kwam." (Ezechiël 36:21, NBV2004)

In een van de Tien Geboden spreekt God zelfs over zijn jaloezie, wanneer mensen andere goden vereren in plaats van Hem:

"... want Ik, de HERE, uw God, ben een naijverig God ..." (Exodus 20:5, NBG1951)

In de Bijbel staat ook veel over Gods intense boosheid en verontwaardiging over onrecht, trots en huichelarij. In Jesaja 59:16 en 63:5 staat dat God onder bepaalde situaties 'zich ontzette' (HSV2010) of 'geschokt was' (NBV2004) en dat duidt op een zeer krachtige emotie. In dit verband gebruik ik liever het ouderwetse woord 'toorn' dan het woord 'woede' dat je in sommige Bijbelvertalingen tegenkomt als het gaat om Gods boosheid. Het woord 'toorn' klinkt als een gerechtvaardigde en beheerste boosheid, maar 'woede' klinkt meer als een niet of nauwelijks beheerste boosheid of zelfs razernij. Dat laatste gaat me te ver.

We zien ook boosheid in Jezus, toen Hij huichelachtige schriftgeleerden de kast uitveegde. Hij schold hen soms uit met woorden die wij zelf niet zo gauw in de mond zouden nemen:

"Slangen, addergebroed, hoe kunt u ontkomen aan de veroordeling tot de hel?" (Matteüs 23:33, WV1995)

"Uw vader is de duivel..." (Johannes 8:44, NBV2004)

Of denk eens aan die keer dat Hij de schreeuwende geldwisselaren van het tempelplein wegjoeg. In het Oude Testament lezen we vaak dat God zijn teleurstelling en verdriet uitte over het feit dat de Israëlieten afgoden dienden en hun Schepper de rug toekeerden.

God ervaart diepe boosheid over de zonde, omdat daardoor zoveel van zijn mooie scheppingswerk vernietigd wordt. Gods toorn kan leiden tot vergeldingsmaatregelen. Toen Jezus stierf aan het kruis, liet God al zijn boosheid op Jezus terechtkomen, zodat deze de vergeldingsstraf droeg voor de hele wereld.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013